Protokół pięćdziesiątego trzeciego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 28 lutego 1823 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 193-196.
Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

28 II 1823

[s. 193] Działo się na posiedzeniu dnia 28 lutego 1823 r.

W obecności JWW Prezesa Rady i Senatu¹, senatorów Grodzickiego² i Linowskiego³, prezesa Appelacyi Nikorowicza⁴, X. scholastyka kapituły katedralnej Łańcuckiego⁵, zastępców konserwatora Krzyżanowskiego⁶, Markowskiego⁷ i Hoszowskiego⁸, Słotwińskiego⁹ delegowanego od Reprezentacyi, Kosteckiego¹⁰ profesora wysłużonego i sekretarza Rady¹¹.

Przedmiot. Prorektor Liceum św. Barbary przedstawia aby P. Pągowskiemu użytemu na zastępcę nauczyciela języka niemieckiego w czasie trwającej słabości P. Fijałkowskiego obiektu tego akutalnego nauczyciela 2/3 części pensji wypłacanymi były. Uchwalono. Polecić Zastępcy Rektora, aby się o zdatności P. Pągowskiego przekonał i stosowną relację Radzie uczynił.

Przedmiot. Senat Akademicki donosi o zapadłej uchwale Wydziału Prawnego mocą której P. Boduszyński¹² wybranym został na zastępcę do Katedry Procedury i Prawa Kryminalnego wakującej po śp. Walentym Litwińskim¹³. Uchwalono. Wybór ten stosownie do § 1 o konkursach zatwierdzić i upoważnić Zastępcę Rektora, aby P. Boduszyńskiemu 2/3 pensji do Katedry tej przywiązanej wypłacanie zalecił i wspólnie z dziekanem nad regularnością lekcjów czuwał, nie mnie stosownie do § 2 o konkursach konkurs na wakującą Katedrę zwyczajnym sposobem ogłosić. O czym Senat Rządzący uwiadomionym być ma.

[s. 194] Przedmiot. P. Brodowicz¹⁴ mianowany profesorem Kliniki Medycznej w Uniwersytecie Jagiellońskim donosi, iż go Zastępca Rektora z powodu nieotrzymanego od Senatu Rządzącego patentu do Kliniki dotąd nie wprowadził. Uchwalono. Polecić Zastępcy Rektora, aby za okazaniem nominacji Rady P. Brodowicza z dniem 3 marca br. do Katedry wprowadził, a to pod odpowiedzialnością i rygorem, jaki by Rada w razie niedopełnienia niniejszego zlecenie postanowiła, ile od reskryptu Rady z dnia 15 lutego br. miał sobie wyraźnie wprowadzenie go do Katedry polecone. Co się zaś dotyczy P. Karola Soczyńskiego¹⁵ dotychczasowego

zastępcy tej Katedry, oznajmić mu, że jego zastępstwo z dniem 2 marca br. ustaje. O czym i P. Brodowicz zawiadomionym być ma.

Przedmiot. Prorektor Liceum św. Anny przedstawia Rozkład lekcji na rok szkolny 1822/1823 pod zatwierdzenie. Uchwalono. Przedstawiony projekt Rozkładu lekcjów w Liceum św. Anny na rok szkolny 1822/1823 zatwierdzić i takowy Prorektorowi do dalszego użycia zwrócić niemniej kopię onego Zastępcy Rektora udzielić. [s. 195]

Przedmiot. Zastępca Rektora przesyła programmata lekcji niektórych profesorów Uniwersytetu i rozkład godzin w których lekcje publiczne dawanymi być mają. Uchwalono. W myśl § 15 i 77 Statutu zatwierdzić programmata przez X. Błażeja Helbinowskiego profesora teologii dogmatycznej, P. Sołłowiewicza¹⁶ nauczyciela języka i literatury rosyjskiej, P. Ledru¹⁷ zastępcy profesora literatury francuskiej złożone. Co zaś dotyczy programmatu przez P. Juliana Sawiczewskiego¹⁸ profesora nadzwyczajnego w Fakultecie Medycznym złożonego, zwrócić takowy Zastępcy Rektora z wezwaniem, aby właściwy Wydział opinię swoją względem niego oznajmił, równie jak: Wydział Prawny względem programmatu profesora prawa kościelnego. Rozkład godzin również zatwierdzić.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia do zatwierdzenia Rady protokół naradzenia się z Prorektorami Liceów obydwóch i nauczycielem języka rosyjskiego względem godzin, na które język rosyjski w Liceach dawanym być ma. Uchwalono. Rada znalazłszy być dogodnym dla uczniów obu Oddziałów Liceum ustalony przez Zastępcę Rektora wspólnie z prorektorami i nauczycielem języka rosyjskiego Rozkład godzin, w które język ten uczniom licealnym klasy IV, V i VI dobrowolnie uczyć się chcącym dawanym być ma, to jest w dni wtorkowe i czwartkowe, w które by jako na odpoczynek przeznaczonych [s. 196] więcej może mieć młodzież czasu nauce sie tej poświęcać, zatwierdza takowy Rozkład i poleca prorektorom, aby takowy od dnia 1 marca w wykonanie wprowadzonym był.

Na czym posiedzenie Rady ukończonym zostało.

[Podpisy] Wodzicki, Darowski– sekretarz Rady.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Senat Akademicki, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Lekarski UJ, Katedra Weterynarii i Kliniki, Wydział Teologiczny UJ, Katedra Teologii Dogmatycznej UJ, Wydział Prawa UJ, Katedra Procedury i Prawa Kryminalnego, Liceum św. Anny, Liceum św. Barbary]

¹ Stanisław Wodzicki (1759–1843): prezes Senatu Rządzącego, polityk o przekonaniach ultrazachowawczych, wróg niezależności UJ, swoją polityką doprowadził do wydania przez rządy państw opiekuńczych Przepisów tymczasowych dla Uniwersytetu (1821), które uchylały liberalny Statut uczelni z 1818 r., zasadniczo ograniczając jej autonomię; cieszył się poparciem Metternicha i Nowosilcowa; położył zasługi w dziedzinie botaniki, autor sześciotomowego dzieła „O hodowaniu, użytku, mnożeniu i poznawaniu drzew, krzewów,

roślin i ziół” (1818–1828), J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 1416–1417.

² Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie, członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

³ Wojciech Linowski: senator WMK; podczas powstania kościuszkowskiego komisarz w Komisji Porządkowej Województwa Krakowskiego, w 1817 członek Komitetu dla ułożenia Statutu Urządzającego Zgromadzenia Polityczne, jego braćmi byli Aleksander (1759–1820), poseł, senator Królestwa Polskiego, działacz i pisarz polityczny; Ignacy, w 1794 pułkownik milicji województwa sandomierskiego, a także Rupert i Ksawery, Linowski Aleksander, [w:] PSB, t. 17,Wrocław 1972, s. 377–382 (A. Woltanowski, M. Złomska).

⁴ Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

⁵ Józef Łańcucki (1756–1841): archiprezbiter Bazyliki Mariackiej w Krakowie, 1809 dyrektor Wydziału Teologicznego, 1818 zast. prof. w Katedrze Teologii Pastoralnej i Wymowy Kaznodziejskiej, członek Komisji Organizacyjnej opracowującej konstytucję WMK oraz Komitetu Akademickiego, 1816 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1835–1837 Rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 780.

⁶ Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego, 1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).

⁷ Józef Markowski (1758–1829): profesor chemii i mineralogii UJ, kilkakrotny dziekan Wydziału Lekarskiego; od 1782 studiował nauki matematyczno-fizyczne i lekarskie, stypendysta Komisji Edukacji Narodowej, w okresie pobytu w Paryżu prywatny lekarz cesarzowej Józefiny, położył duże zasługi w zakresie dydaktyki chemii, zorganizował i wyposażył gabinet chemiczny, od 1817 wykładowca mineralogii; w 1818 Nowosilcow jako konserwator UJ powołał go na swojego zastępcę, w tym charakterze Markowski okazał się zausznikiem władz zaborczych, J. Sondel, op. cit., s. 820–821.

⁸ Mikołaj Hoszowski (1778–1828): senator WMK, w 1809 czł. Centralnej Komisji Rządu Tymczasowego, od 1816 sędzia Sądu Apelacyjnego WMK, od 1816 członek Komitetu Prawodawczego, w l. 1817–1828 marszałek sejmowy, od 1816 członek TNK, w l. 1817/18, 1824/25–1827/28 zast. profesora w Katedrze Umiejętności Politycznych; 1818/19–1822/23 profesor tamże, w 1824 dziekan Wydziału Prawa UJ, P. M. Żukowski, op.cit., s. 189–190; PSB, t. X, s. 33–34 (C. Bąk).

⁹ Feliks Słotwiński (1788–1863): w 1811 zast. prof. w Katedrze Prawa Natury, Publicznego, Narodów i Ekonomii Politycznej; 1812–1817 prof. tamże; 1817–1828, 1831–1833 prof. w Katedrze Prawa Natury i Kościelnego; 1833/34–1846/47 prof. prawa rzymskiego i kościelnego; 1848/49–1860 prof. w Katedrze Prawa Kościelnego i Procedury Cywilnej; 1820/21–1822/23, 1833/34–1834/35, 1842/43, 1845/46–1847/48, 1850/51 dziekan Wydział Prawa, P. M. Żukowski, op. cit., s. 482–483; PSB, t. XXXIX, Warszawa–Kraków 1999–2000, s. 47–50 (B. Szlachta); Złota księga Wydziału Prawa i Administracji, red. J. Stelmach, W. Uruszczak, Kraków 2000, s. 127–134 (B. Szlachta); J. Sondel, op. cit., s. 1205.

¹⁰ Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału

Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

¹¹ Wincenty Darowski (1787–1862): dr praw UJ, od 1816 r. urzędnik WMK, w tym sekretarz generalny Senatu Rządzącego (do 1843), czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w l. 1846–1851 prezes Komitetu Gospodarczo-Rolniczego (późniejszego Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego), zwolennik uwłaszczenia chłopów, PSB, t. IV, Kraków 1937, s. 443 (W. Sobociński).

¹² Augustyn Boduszyński (1778–1843): w latach 1811/12–1816/17 prof. w Katedrze Prawa Kanonicznego i Kryminalnego Akademii Krakowskiej, 1817/18–1829 prof. w Katedrze Prawa Rzymskiego i Feudalnego; 1816/17–1819/20 dziekan Wydziału Prawa, P. M. Żukowski, op. cit., s. 31–32; J. Sondel, op. cit., s. 160– 161.

¹³ Walenty Litwiński (1778–1823): w l. 1801/02 prof. w Katedrze Prawa Natury i Narodów na Uniwersytecie Lwowskim, 1802–1811 suplent (zast. profesora) w Szkole Głównej Koronnej, 1811/12–1822/23 prof. w Katedrze Praktyki Sądowej i Prawa Kryminalnego; 1810 dziekan Wydziału Prawa, 1814/15–1820/21 Rektor UJ, dbał o uzyskanie szerszej autonomii przez uczelnię; uczestnik prac Nadzwyczajnego Zgromadzenia Prawodawczego (7 I–3 III 1818), 1817/1818 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów, 1815–1823 sędzia Sądu Apelacyjnego WMK, od 1815 prezes TNK, 1810 członek loży „Przesąd Zwyciężony”, P. M. Żukowski, op.cit., s. 304–305; J. Sondel, op.cit., s. 770–771; PSB, t. XVII, Wrocław–Warszawa–Kraków 1972, s. 494– 495 (R. Dutkowa); „Gazeta Krakowska” 1817, nr 98.

¹⁴ Józef Maciej Brodowicz (1790–1885) profesor medycyny UJ; absolwent medycyny na Uniwersytecie Wiedeńskim, od 1823 profesor Kliniki Lekarskiej UJ, w 1833 dziekan Wydziału Lekarskiego, 1839/40, 1840/41, 1847/48 rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 176–177.

¹⁵ Karol Soczyński (1781–1862): profesor weterynarii i medycyny UJ; od 1815 zastępca profesora w Katedrze Anatomii i Fizjologii, od 1822 kierownik Kliniki Lekarskiej, od 1831 profesor akuszerii teoretycznej w Katedrze Położnictwa oraz Chorób Kobiecych i Dzieci, pozbawiony Katedry w 1833, J. Sondel, op. cit., s. 1217.

¹⁶ Aleksander Serna-Sołłowiewicz: nauczyciel w gimnazjum w Krożach na Litwie, od 1820 r. lektor języka rosyjskiego z elementami gramatyki języka staro-cerkiewno-słowiańskiego na Uniwersytecie Jagiellońskim, zajęcia rozpoczął w r. akad. 1822/1823, ubiegał się o stopień doktora na Wydziale Filozoficznym, ale go nie otrzymał, skonfliktowany z młodzieżą akademicką, po wybuchu powstania listopadowego wyjechał z Krakowa, w 1831 r. powrócił, ale tylko do 1835, J. Sondel, op. cit., s. 1137–1138, 1202.

¹⁷ W oryginale: Le Dru. Augustyn Ledru: od 1821 profesor języka francuskiego na UJ, wykładał po 4–6 godzin tygodniowo, J. Sondel, op. cit., s. 401.

¹⁸ Julian Sawiczewski (1795–1854): prof. policji lekarskiej, historii medycyny i weterynarii UJ, od 1819 r. wykładowca makrobiotyki nw Wydziale Lekarskim UJ, działacz spiskowy, należał do Związku Przyjaciół Ludu w Krakowie (1834) i Krakowskiego Zboru Ziemskiego Stowarzyszenia Ludu Polskiego (1835), podczas powstania krakowskiego (1846) dowódca Gwardii Narodowej, członek TNK, znany z działalności charytatywnej, PSB, t. 35, Warszawa–Kraków 1994, s. 356–358 (Z. Kosik, W Śliwowska); J. Sondel, op. cit., s. 1159.