Protokół pięćdziesiątego szóstego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 19 sierpnia 1823 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 206–208.
Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.
19 VIII 1823
[s. 206] Działo się na posiedzeniu dnia 19 sierpnia 1823 r. na posiedzeniu Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego.
W obecności JW Prezesa Senatu i Rady1, JW X. biskupa2, senatora Grodzickiego3, prezesa Appelacyi Nikorowicza4, X. scholastyka Łańcuckiego5, zastępców konserwatorów Krzyżanowskiego6, Markowskiego7 i Hoszowskiego8, Słotwińskiego9 delegowanego od Reprezentacyi, Kosteckiego10 profesora wysłużonego i sekretarza Rady11.
Przedmiot. JW Markowski wnosi, aby P. Wincentemu Karczewskiemu12 nauczycielowi matematyki w Szkole Wojewódzkiej Krakowskiej jako nader biegłemu w nauce astronomii i życzącemu się uplasować w tutejszym Uniwersytecie posada adiunkta przy Obserwatorium udzieloną była i aby onemuż całkiem prace obserwatorii powierzonymi były. [s. 207] Uchwalono. Rada mianuje P. Wincentego Karczewskiego adiunktem Obserwatorium Astronomicznego z pensją tymczasową taką, jaką dotychczasowy zastępca P. Paweł Krzyżanowski pobierał, zarazem zaś wzywa Senat Akademicki, aby przy układaniu budgetu na rok 1824/1825 zaprojektował pensję w sumie 3000 złp, jaka była pierwiastkowym budgetem naznaczoną, w czym także stosowne wezwanie i do Senatu Rządzącego ma być uczynionym, tak o wydanie patentu jak i polecenie P. Karczewskiego Reprezentacyi, aby pensja onegoż została powiększoną. A gdy tym sposobem posada adiunkta osadzoną została, tym samym zastępstwo P. Krzyżanowskiego ustać ma, ile że tenże obrał sobie życie zakonne. O czym także Zastępca Rektora ma być zawiadomionym.
Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia pod zatwierdzenie Rady Wykaz książek dla Biblioteki Uniwersytetu z funduszu na rok 1822/1823 zakupić się mających, tak po X. Lgockim jak i innych. Uchwalono. Wykaz zatwierdzić i upoważnić P. Bandtkie13 do zakupienia potrzebnych książek, o ile fundusz na to przeznaczony wystarczy.
Przedmiot. Zastępca Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawia do zatwierdzenia Wykaz książek z funduszu na rok 1823/1824 budgetem naznaczonego zakupić się mających. Uchwalono. [s. 208] Wykaz zatwierdzić o ile funduszu budgetem naznaczonego sprawunek onych nie przenosi i upoważnić Zastępcę
Rektora do zaasygnowania stosownej kwoty P. Bandtkiemu z obowiązkiem zdania swego czasu z tego awansu usprawiedliwiającego wydatek rachunku.
Przedmiot. Zastępca Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawia do zatwierdzenia Wykaz potrzeb Szkoły Malarskiej i Rzeźbiarskiej na rok 1823/1824 zakupić się mających. Uchwalono. Wykazy przedstawione zatwierdzić o ile funduszu naznaczonego budgetem nie przenoszą i każdemu z trzecha profesorów 1/3 część z funduszu tego wypłacić nakazuje. W czym stosowne wydanym będzie Zastępcy Rektora polecenie z zastrzeżeniem, aby z awansu tego PP. Profesorowie w czasie swoim zdali usprawiedliwiający wydatek rachunek.
Przedmiot. Zastępca Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawia do zatwierdzenia Wykaz potrzeb dla Katedry Policji Lekarskiej z funduszu budgetem na rok 1823/1824 naznaczonego zakupić się mających. Uchwalono. Wykazy obok rzeczone o ile funduszu budgetem naznaczonego nie przenoszą zatwierdzić i upoważnić Zastępcę Rektora, aby respective profesorom naznaczone tymże budgetem kwoty salvo calculo z Kasy Uniwersytetu wypłacić nakazał.
Na czym posiedzenie ukończyło się.
[Podpisy] Wodzicki, Darowski– sekretarz Rady.
[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Senat Akademicki, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Obserwatorium Astronomiczne, Biblioteka UJ, Szkoła Malarska i Rzeźbiarska, Wydział Lekarski UJ]
1 Stanisław Wodzicki (1759–1843): prezes Senatu Rządzącego, polityk o przekonaniach ultrazachowawczych, wróg niezależności UJ, swoją polityką doprowadził do wydania przez rządy państw opiekuńczych Przepisów tymczasowych dla Uniwersytetu (1821), które uchylały liberalny Statut uczelni z 1818 r., zasadniczo ograniczając jej autonomię; cieszył się poparciem Metternicha i Nowosilcowa; położył zasługi w dziedzinie botaniki, autor sześciotomowego dzieła „O hodowaniu, użytku, mnożeniu i poznawaniu drzew, krzewów, roślin i ziół” (1818–1828), J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 1416–1417.
2Jan Paweł Woronicz (1757–1829): od 1789 kanonik katedralny kijowski, w 1794 czł. Komisji Porządkowej Księstwa Mazowieckiego, 1800 czł. Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie, 1805 kanonik warszawski, 1808 czł. Rady Stanu Księstwa Warszawskiego, 1816 biskup krakowski, 1828 arcybiskup warszawski i prymas Królestwa Polskiego, K.R. Prokop, Poczet biskupów krakowskich, Kraków 1999, s. 214–220.
3 Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie, członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.
4Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w
a W oryginale: 3.
Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.
5 Józef Łańcucki (1756–1841): archiprezbiter Bazyliki Mariackiej w Krakowie, 1809 dyrektor Wydziału Teologicznego, 1818 zast. prof. w Katedrze Teologii Pastoralnej i Wymowy Kaznodziejskiej, członek Komisji Organizacyjnej opracowującej konstytucję WMK oraz Komitetu Akademickiego, 1816 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1835–1837 Rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 780.
6 Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego, 1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).
7Józef Markowski (1758–1829): profesor chemii i mineralogii UJ, kilkakrotny dziekan Wydziału Lekarskiego; od 1782 studiował nauki matematyczno-fizyczne i lekarskie, stypendysta Komisji Edukacji Narodowej, w okresie pobytu w Paryżu prywatny lekarz cesarzowej Józefiny, położył duże zasługi w zakresie dydaktyki chemii, zorganizował i wyposażył gabinet chemiczny, od 1817 wykładowca mineralogii; w 1818 Nowosilcow jako konserwator UJ powołał go na swojego zastępcę, w tym charakterze Markowski okazał się zausznikiem władz zaborczych, J. Sondel, op. cit., s. 820–821.
8 Mikołaj Hoszowski (1778–1828): senator WMK, w 1809 czł. Centralnej Komisji Rządu Tymczasowego, od 1816 sędzia Sądu Apelacyjnego WMK, od 1816 członek Komitetu Prawodawczego, w l. 1817–1828 marszałek sejmowy, od 1816 członek TNK, w l. 1817/18, 1824/25–1827/28 zast. profesora w Katedrze Umiejętności Politycznych; 1818/19–1822/23 profesor tamże, w 1824 dziekan Wydziału Prawa UJ, P. M. Żukowski, op.cit., s. 189–190; PSB, t. X, s. 33–34 (C. Bąk).
9 Feliks Słotwiński (1788–1863): w 1811 zast. prof. w Katedrze Prawa Natury, Publicznego, Narodów i Ekonomii Politycznej; 1812–1817 prof. tamże; 1817–1828, 1831–1833 prof. w Katedrze Prawa Natury i Kościelnego; 1833/34–1846/47 prof. prawa rzymskiego i kościelnego; 1848/49–1860 prof. w Katedrze Prawa Kościelnego i Procedury Cywilnej; 1820/21–1822/23, 1833/34–1834/35, 1842/43, 1845/46–1847/48, 1850/51 dziekan Wydział Prawa, P. M. Żukowski, op. cit., s. 482–483; PSB, t. XXXIX, Warszawa–Kraków 1999–2000, s. 47–50 (B. Szlachta); Złota księga Wydziału Prawa i Administracji, red. J. Stelmach, W. Uruszczak, Kraków 2000, s. 127–134 (B. Szlachta); J. Sondel, op. cit., s. 1205.
10 Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.
11 Wincenty Darowski (1787–1862): dr praw UJ, od 1816 r. urzędnik WMK, w tym sekretarz generalny Senatu Rządzącego (do 1843), czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w l. 1846–1851 prezes Komitetu Gospodarczo-Rolniczego (późniejszego Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego), zwolennik uwłaszczenia chłopów, PSB, t. IV, Kraków 1937, s. 443 (W. Sobociński).
12 Wincenty Karczewski (1789–1832): astronom, absolwent Uniwersytetu Wileńskiego, od 1811 zatrudniony w Obserwatorium Astronomicznym w Wilnie, od 1814 zastępca profesora astronomii, w l. 1818–1821 przebywał w Paryżu, studiując astronomię pod kierownictwem D.F.J. Arago, w l. 1821–1822 nauczyciel matematyki w Szkole Wojewódzkiej w Kielcach, w l. 1823–1825 adiunkt w Obserwatorium Astronomicznym UJ, w l. 1826–1831 pomocnik astronoma-obserwatora w Wilnie, Piotra Sławińskiego; popularyzator astronomii, autor licznych prac naukowych, w tym „Początków arytmetyki” i „Początków geometrii”, PSB t. XII, s. 41–42 (E. Rybka); J. Sondel, op. cit., s. 785, 924.
13 Jerzy Samuel Bandtkie (1768–1835): profesor bibliografii, językoznawstwa słowiańskiego i numizmatyki na Uniwersytecie Krakowskim, dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej 1811–1835; w 1812 otworzył przy BJ czytelnię dla publiczności, współzałożyciel Towarzystwa Naukowego Krakowskiego 1816, współautor Statutu uniwersyteckiego z 1818, J. Sondel, op. cit., s. 104–106.