Protokół sześćdziesiątego drugiego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 28 września 1824 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 240-243.
Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

28 IX 1824

[s. 240] Działo się na posiedzeniu Rady dnia 28 września 1824 r.

W obecności JW Prezesa Senatu i Rady¹, JW senatora Grodzickiego², JW Prezesa Appelacyi Nikorowicza³, JWW zastępców konserwatorów Krzyżanowskiego⁴ Markowskiego⁵ i Hoszowskiego⁶, JW Kosteckiego⁷ profesora wysłużonego, JW Woźniakowskiego⁸ delegowanego od Reprezentacyi, sekretarza Rady⁹.

Przedmiot. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawia potrzebę opatrzenia posady profesorskiej przy Katedrze Anatomii z powodu, iż P. Cordé opuścił zastępstwo. Uchwalono. Wezwać Senat Akademicki aby Radzie w ośmiu^a dniach kandydatów na zastępcę przedstawił.

[s. 241] Przedmiot. P. Felix Skułdycki uprasza o wsparcie go publicznym funduszem, by się mógł za granicę na profesora architektury i hydrauliki sposobić. Uchwalono. Odesłać suplikanta do poprzedniej rezolucji pod dniem 12 kwietnia br. w tej samej okoliczności zapadłej.

Przedmiot. Zastępca Rektora donosi aby w terminie naznaczonym do konkursu na Katedrę Hydrauliki i Architektury żaden z kandydatów nie zgłosił się. Uchwalono. Polecić Zastępcy Rektora aby ogłosił konkurs na wakującą Katedrę Architektury i Hydrauliki z wyjęciem warunku, aby konkurrujący kandydaci posiadali stopień doktora filozofii.

Przedmiot. Komisarze delegowani do attentowania egzaminom publicznym w Uniwersytecie i Liceach zdają relację z dopełnionej czynności. Uchwalono. Oświadczyć w ogólności zadowolenie Rady z dopełnienia obowiązków tak profesorom Uniwersytetu jak profesorom i nauczycielom obu Oddziałów Liceum. A co do Uniwersytetu, a mianowicie Wydziału Teologicznego polecić profesorowi historii kościelnej, iżby w wykładaniu swego obiektu nie przepomniał obznajomiać audytorów z wiadomością dziejów Kościoła polskiego i profesorowi teologii moralnej, pastoralnej i wymowy kaznodziejskiej, iżby wymowa wykładaną była przez

^a W oryginale: 8.

niego w języku ojczystym podług wzorów, które nowe pisma w tej mierze zalecają. Co do Liceum zaś gdy spostrzegać [s. 242] się dają niektóre płochości, jako to noszenie wąsów przez uczniów i nieuważne słuchanie Mszy św. itp. wezwać Komisarza Rządowego, iżby zniósłszy się z Prorektorami zboczenia te usunął.

Przedmiot. Dozór Główny przedstawia P. Le Dru¹⁰ do uzyskania konsensu na założenie pensji płci żeńskiej. Uchwalono. Upoważnić Dozór Główny Szkół Początkowych do udzielenia P. Le Dru pozwolenia na utrzymywanie pensji płci żeńskiej, pod warunkiem ścisłego stosowania się do złożonego programmata i przepisów ogólnych.

Przedmiot. P. Łęski¹¹ profesor astronomii podaje rezygnację swoją od tej posady i prosi o wyznaczenie mu pensji emerytalnej z wolnością pobierania jej w Warszawie, gdzie osiąść zamierza. Zastępca Rektora czyni w tej samej okoliczności swe przedstawienie. Uchwalono. Udzielić P. Łęskiemu żądane uwolnienie ze względu na słabość jego zdrowia i w stosunku 20 lat służby w Uniwersytecie tutejszym strawionych przyznać mu pensję wysłużoną w sumie 2000 złp rocznie w duchu § 33 Statutu Organicznego względem wskazania funduszu na opłacenie tejże pensji uczynić przedstawienie do Rządzącego Senatu. Końcem zaś zaopatrzenia tej Katedry powyższym sposobem zawakowanej, polecić Zastępcy Rektora aby konkurs do tejże ogłosił, a Senat Akademicki wezwać aby w ciągu 8 dni kandydatów na zastępstwo przedstawił.

[s. 243] Przedmiot. Zastępca Rektora Uniwersytetu czyni raport z odbytej wizyty generalnej obu Oddziałów Liceum i przedstawia różne swoje uwagi względem stanu rzeczonych instytutów. Uchwalono. Delegować komisję do rozważenia raportu p. Rektora zrobionego i zdania Radzie dokładnej relacji a oraz przedstawienia wniosków, co by do uzupełnienia porządku w Liceach i pożytku z nauk pomnożenia uskutecznić jeszcze wypadało. Do komisji tej wyznacza Rada JW X. Łańcuckiego, Darowskiego sekretarza swego, X. Kozłowskiego¹² i P. Markiewicza¹³ profesorów Uniwersytetu, która to komisja wspólnie z Zastępcą Rektora i Prorektorami naradzić się ma.

Na czym posiedzenie ukończyło się.

[Podpisy] Wodzicki, Darowski– sekretarz Rady.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Senat Akademicki, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Teologiczny UJ, Katedra Architektury i Hydrauliki UJ, Dozór Główny Szkół Początkowych]

¹ Stanisław Wodzicki (1759–1843): prezes Senatu Rządzącego, polityk o przekonaniach ultrazachowawczych, wróg niezależności UJ, swoją polityką doprowadził do wydania przez rządy państw opiekuńczych Przepisów tymczasowych dla Uniwersytetu (1821), które uchylały liberalny Statut uczelni z 1818 r., zasadniczo ograniczając jej autonomię; cieszył się poparciem Metternicha i Nowosilcowa; położył zasługi w dziedzinie

botaniki, autor sześciotomowego dzieła „O hodowaniu, użytku, mnożeniu i poznawaniu drzew, krzewów, roślin i ziół” (1818–1828), J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 1416–1417.

² Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie, członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

³ Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

⁴ Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego, 1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).

⁵ Józef Markowski (1758–1829): profesor chemii i mineralogii UJ, kilkakrotny dziekan Wydziału Lekarskiego; od 1782 studiował nauki matematyczno-fizyczne i lekarskie, stypendysta Komisji Edukacji Narodowej, w okresie pobytu w Paryżu prywatny lekarz cesarzowej Józefiny, położył duże zasługi w zakresie dydaktyki chemii, zorganizował i wyposażył gabinet chemiczny, od 1817 wykładowca mineralogii; w 1818 Nowosilcow jako konserwator UJ powołał go na swojego zastępcę, w tym charakterze Markowski okazał się zausznikiem władz zaborczych, J. Sondel, op. cit., s. 820–821.

⁶ Mikołaj Hoszowski (1778–1828): senator WMK, w 1809 czł. Centralnej Komisji Rządu Tymczasowego, od 1816 sędzia Sądu Apelacyjnego WMK, od 1816 członek Komitetu Prawodawczego, w l. 1817–1828 marszałek sejmowy, od 1816 członek TNK, w l. 1817/18, 1824/25–1827/28 zast. profesora w Katedrze Umiejętności Politycznych; 1818/19–1822/23 profesor tamże, w 1824 dziekan Wydziału Prawa UJ, P. M. Żukowski, op.cit., s. 189–190; PSB, t. X, s. 33–34 (C. Bąk).

⁷ Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

⁸ Ignacy Woźniakowski (1779–1831): profesor medycyny i akuszerii UJ, czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w latach 1823/1824 senator WMK z ramienia UJ, pozbawiony Katedry Chirurgii i Akuszerii Teoretycznej w 1829, zmarł wskutek epidemii cholery, J. Sondel, op. cit., s. 547, 1279; „Gazeta Krakowska” nr 97 z 3 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 105 z 31 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 3 z 11 I 1824.

⁹ Wincenty Darowski (1787–1862): dr praw UJ, od 1816 r. urzędnik WMK, w tym sekretarz generalny Senatu Rządzącego (do 1843), czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w l. 1846–1851 prezes Komitetu Gospodarczo-Rolniczego (późniejszego Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego), zwolennik uwłaszczenia chłopów, PSB, t. IV, Kraków 1937, s. 443 (W. Sobociński).

¹⁰ Augustyn Le Dru (Ledru): od 1821 r. profesor języka francuskiego na UJ, wykładał po 4–6 godzin tygodniowo, J. Sondel, op. cit., s. 401.

¹¹ Józef Łęski (1760–1825): profesor astronomii i dziekan Wydziału Filozoficznego Akademii Krakowskiej 1812–1814, matematyk, kartograf i malarz; od 1803 i ponownie 1811–1824 kierownik Obserwatorium Astronomicznego w Krakowie, doprowadził do jego unowocześnienia, J. Sondel, op. cit., s. 785.

¹² Jan Paweł Kozłowski (1759–1839): dominikanin, profesor i trzykrotny dziekan Wydziału Teologicznego UJ, 1782–1785 studiował w Rzymie, od 1810 przełożony prowincji polskiej Dominikanów, od 1815 zastępca profesora, następnie profesor w Katedrze Historii Kościoła, wykładał również dogmatykę, teologię pastoralną, pedagogikę i katechetykę, J. Sondel, op. cit., s. 700–701.

¹³ Roman Markiewicz (1772–1841): profesor fizyki, w l. 1820–1823 dwukrotny dziekan Wydziału Matematyczno-Fizycznego UJ, współtwórca „statutu karności” dla uczniów licealnych, od 1829 zastępca konserwatora UJ z ramienia Rosji, wykładał fizykę teoretyczną i eksperymentalną, w l. 1832–1838 prowadził kurs mechaniki dla rzemieślników, J. Sondel, op. cit., s. 819–820.