Protokół sześćdziesiątego trzeciego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 11 października 1824 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 243–247. Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

11 X 1824

[s. 243] Działo się na posiedzeniu Rady dnia 11 października 1824 r.

W obecności JW Prezesa Senatu i Rady¹, JW senatora Grodzickiego², JW Prezesa Appelacyi Nikorowicza³, JWW zastępców konserwatorów JWW Krzyżanowskiego⁴ Markowskiego⁵ i Hoszowskiego⁶ ZZ Konserwatorów, JW Kosteckiego⁷ profesora wysłużonego, JW Woźniakowskiego⁸ delegowanego od Reprezentacyi, sekretarza Rady⁹.

Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia pod zatwierdzenie Rady dopełniony wybór na zastępcę profesora astronomii w osobie P. Hube¹⁰. Zastępca Rektora przedstawia raport dziekana Wydziału Matematyczno-Fizycznego tudzież P. Hube w okoliczności sprawowania obowiązków adiunkta Obserwatorium przez P. Karczewskiego¹¹. Uchwalono. Oznajmić Senatowi Akademickiemu [s. 244] że Rada za potrzebne uznała zawiesić obsadzenie Katedry Astronomicznej aż do skutku ogłoszonego konkursu.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia do zatwierdzenia wykaz minerałów dla Katedry Mineralogicznej z funduszu na rok 1824/1825 zakupić się mających. Uchwalono. Wykaz zatwierdzić i upoważnić Zastępcę Rektora aby kwotę 540 złp za zakupienie rzeczonych obok minerałów salvo calculo do rąk JW profesora chemii wypłacić zalecił.

Przedmiot. P. Wincenty Janicki prosi o konferowanie mu posady zastępcy nauczyciela języka francuskiego w Liceum św. Anny. Uchwalono. Wezwać JW Grodzickiego senatora i Komisarza Rządowego przy Instytutach Naukowych, aby zniósłszy się z Zastępcą Rektora zarządził wyegzaminowanie rzeczonego kandydata z umiejętności języka francuskiego i łatwości udzielania nauki tegoż uczniom, a Zastępcy Rektora zalecić, aby z tej okoliczności zdał Radzie zaspokajający raport.

Przedmiot. Jakub Charasiński uprasza aby mu wolno było rok drugi pro auditori benevolo na lekcje filozoficznych uczęszczać. Uchwalono. Zapytać Zastępcę Rektora względem jego zdatności i moralności.

Przedmiot. Piotr Pawłowicz uczeń licealny uprasza aby pod warunkiem złożenia w br. examinu maturitatis mógł być quo benevolo do Uniwersytetu przypuszczonym. Uchwalono. Rada zważywszy chlubne świadectwa proszącego zezwala, aby pod warunkiem złożenia examinu maturitatis chodził [s. 245] w roku bieżącym na lekcje filozoficzne.

Przedmiot. Zastępca Rektora donosi, iż Katedra Chirurgii Praktycznej i Akuszerii ma oszczędności w Kasie Akademickiej w kwocie 657 złp 2 1/2 gr. Uchwalono. Użyć powyższej kwoty na zakupienie potrzebnych instrumentów do tej Katedry i względem wypłacenia tejże salvo calculo P. Lewkowiczowi¹¹ przedstawienie do Senatu Rządzącego uczynić.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia wykaz potrzeb zakupić się mającycha na rok 1824/1825 dla Katedry Gabinetu Fizycznego, tak z właściwego funduszu jak i z forszusu od Zakładu Katedry Chemicznej powziętego. Uchwalono. Wykaz zatwierdzić i upoważnić Kasę Akademicką aby 1000 złp z funduszu właściwego a drugie 1000 złp z funduszu Katedry Chemii P. Markiewiczowi¹³ profesorowi fizyki salvo calculo wypłaciła.

Przedmiot. Antoni Librowski, Antoni Czopowski i Ignacy Maciejowski upraszają, aby im wolno iść na 1-szy Kurs Filozoficzny do Uniwersytetu pod warunkiem zdania w ciągu roku examinu maturitatis. Uchwalono. Zasięgnąć opinii właściwych Prorektorów względem ich zdatności i moralności.

Przedmiot. Stanisław Kucharski były auditor prawa mający sobie wzbroniony wstęp do Uniwersytetu za popełnione znieważenie w Kościele przy akcie szlubnym [s. 246] P. Marianny Kluger uprasza o przywrócenie sobie wolności uczęszczania do Uniwersytetu. Uchwalono. Odmówić żądaniu proszącego.

Przedmiot. Zastępca Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego zdaje raport z odbytej wizyty obu Oddziałów Liceum opisujący ich stan i podający myśli tak względem trybu wykładania samych nauk jak opatrzenia Gabinetów i urządzenia klasy dyrektorów i korepetytorów. Uchwalono. Delegować Komitet złożony z JWX Łańcuckiego¹⁴, W. Darowskiego sekretarza Rady, W. Markiewicza profesora Uniwersytetu, WJX Kozłowskiego¹⁵ profesora Uniwersytetu, która zniósłszy się z Prorektorami raport z wizyty dostatecznie co do wszystkich szczegółów zgłosi i opinię swą w tej mierze Radzie przedstawi.

Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia kandydatów konkurrujących o posadę prosektora w Uniwersytecie wakującą po oddaleniu się P. Szklarskiego do Rosji. Uchwalono. Mianować P. Błażeja Gutkowskiego doktora medycyny prosektorem jako

a Fragment „powtórzyć się mających” w oryginale zapisany dwukrotnie.

szczególniej przez Senat Akademicki poleconego i uczynić do Senatu Rządzącego przedstawienie względem wydania mu stosownego patentu.
Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia podanie P. Estreicher¹⁶ profesora botaniki [s. 247] żądanego upoważnienia niektórych robót w Ogrodzie Botanicznym przezeń uskutecznionych. Uchwalono. Żądanie P. Estreicher przesłać Senatowi Rządzącemu dla kommunikowania go Biurowi Rachuby, sprawdzaniem rachunków akademickich zajmującemu się do załatwienia.

Na czym posiedzenie ukończyło się.

[Podpisy] Wodzicki, Darowski– sekretarz Rady.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Senat Akademicki, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Katedra Mineralogii, Katedra Chirurgii Praktycznej, Biuro Rachuby, Ogród Botaniczny, Obserwatorium Astronomiczne, Liceum św. Anny, Katedra Chemii UJ]

¹ Stanisław Wodzicki (1759–1843): prezes Senatu Rządzącego, polityk o przekonaniach ultrazachowawczych, wróg niezależności UJ, swoją polityką doprowadził do wydania przez rządy państw opiekuńczych Przepisów tymczasowych dla Uniwersytetu (1821), które uchylały liberalny Statut uczelni z 1818 r., zasadniczo ograniczając jej autonomię; cieszył się poparciem Metternicha i Nowosilcowa; położył zasługi w dziedzinie botaniki, autor sześciotomowego dzieła „O hodowaniu, użytku, mnożeniu i poznawaniu drzew, krzewów, roślin i ziół” (1818–1828), J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 1416–1417.

² Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie, członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

³ Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

⁴ Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego, 1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).

⁵ Józef Markowski (1758–1829): profesor chemii i mineralogii UJ, kilkakrotny dziekan Wydziału Lekarskiego; od 1782 studiował nauki matematyczno-fizyczne i lekarskie, stypendysta Komisji Edukacji Narodowej, w okresie pobytu w Paryżu prywatny lekarz cesarzowej Józefiny, położył duże zasługi w zakresie dydaktyki chemii, zorganizował i wyposażył gabinet chemiczny, od 1817 wykładowca mineralogii; w 1818 Nowosilcow jako konserwator UJ powołał go na swojego zastępcę, w tym charakterze Markowski okazał się zausznikiem władz zaborczych, J. Sondel, op. cit., s. 820–821.

¹ Mikołaj Hoszowski (1778–1828): senator WMK, w 1809 czł. Centralnej Komisji Rządu Tymczasowego, od 1816 sędzia Sądu Apelacyjnego WMK, od 1816 członek Komitetu Prawodawczego, w l. 1817–1828 marszałek sejmowy, od 1816 członek TNK, w l. 1817/18, 1824/25–1827/28 zast. profesora w Katedrze Umiejętności Politycznych; 1818/19–1822/23 profesor tamże, w 1824 dziekan Wydziału Prawa UJ, P. M. Żukowski, op.cit., s. 189–190; PSB, t. X, s. 33–34 (C. Bąk).

¹ Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

¹ Ignacy Woźniakowski (1779–1831): profesor medycyny i akuszerii UJ, czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w latach 1823/1824 senator WMK z ramienia UJ, pozbawiony Katedry Chirurgii i Akuszerii Teoretycznej w 1829, zmarł wskutek epidemii cholery, J. Sondel, op. cit., s. 547, 1279; „Gazeta Krakowska” nr 97 z 3 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 105 z 31 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 3 z 11 I 1824.

¹ Wincenty Darowski (1787–1862): dr praw UJ, od 1816 r. urzędnik WMK, w tym sekretarz generalny Senatu Rządzącego (do 1843), czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w l. 1846–1851 prezes Komitetu Gospodarczo-Rolniczego (późniejszego Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego), zwolennik uwłaszczenia chłopów, PSB, t. IV, Kraków 1937, s. 443 (W. Sobociński).

¹ Karol Hube (1769–1845): profesor matematyki, w l. 1833/34 i 1834/35 Rektor UJ; od 1815 profesor matematyki, wykładał też mechanikę niebios, geodezję, astronomię teoretyczną i praktyczną, w 1815 brał udział w opracowaniu Statutu UJ, od 1818 senator, od 1820 poseł na Zgromadzenie Reprezentantów, w którym bronił autonomii uczelni, J. Sondel, op. cit., s. 515.

¹ Wincenty Karczewski (1789–1832): astronom, absolwent Uniwersytetu Wileńskiego, od 1811 zatrudniony w Obserwatorium Astronomicznym w Wilnie, od 1814 zastępca profesora astronomii, w l. 1818–1821 przebywał w Paryżu, studiując astronomię pod kierownictwem D.F.J. Arago, w l. 1821–1822 nauczyciel matematyki w Szkole Wojewódzkiej w Kielcach, w l. 1823–1825 adiunkt w Obserwatorium Astronomicznym UJ, w l. 1826–1831 pomocnik astronoma-obserwatora w Wilnie, Piotra Sławińskiego; popularyzator astronomii, autor licznych prac naukowych, w tym „Początków arytmetyki” i „Początków geometrii”, PSB t. XII, s. 41–42 (E. Rybka); J. Sondel, op. cit., s. 785, 924.

¹ Sykstus Lewkowicz: profesor w Katedrze Chirurgii i klinice chirurgicznej, usunięty z uczelni przez kuratora Józefa Załuskiego, K. Mrozowska, op. cit., s. 137, 164–165.

¹ Roman Markiewicz (1772–1841): profesor fizyki, w l. 1820–1823 dwukrotny dziekan Wydziału Matematyczno-Fizycznego UJ, współtwórca „statutu karności” dla uczniów licealnych, od 1829 zastępca konserwatora UJ z ramienia Rosji, wykładał fizykę teoretyczną i eksperymentalną, w l. 1832–1838 prowadził kurs mechaniki dla rzemieślników, J. Sondel, op. cit., s. 819–820.

¹ Józef Łańcucki (1756–1841): archiprezbiter Bazyliki Mariackiej w Krakowie, 1809 dyrektor Wydziału Teologicznego, 1818 zast. prof. w Katedrze Teologii Pastoralnej i Wymowy Kaznodziejskiej, członek Komisji Organizacyjnej opracowującej konstytucję WMK oraz Komitetu Akademickiego, 1816 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1835–1837 Rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 780.

¹ Jan Paweł Kozłowski (1759–1839): dominikanin, profesor i trzykrotny dziekan Wydziału Teologicznego UJ, 1782–1785 studiował w Rzymie, od 1810 przełożony prowincji polskiej Dominikanów, od 1815 zastępca profesora, następnie profesor w Katedrze Historii Kościoła, wykładał również dogmatykę, teologię pastoralną, pedagogikę i katechetykę, J. Sondel, op. cit., s. 700–701.

¹ Alojzy Estreicher (1786–1852): profesor historii naturalnej UJ, od 1809 dyrektor Ogrodu Botanicznego, dziekan Wydziału Lekarskiego, 1831–1833 Rektor UJ, senator WMK, J. Sondel, op. cit., s. 373–374.