Protokół sześćdziesiątego piątego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 16 listopada 1824 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 252–255.
Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

16 XI 1824

[s. 252] Działo się na posiedzeniu Rady dnia 16 listopada 1824 r.

W obecności JW Prezesa Rady i Senatu¹, JWX. biskupa krakowskiego², senatora Grodzickiego³, JW Prezesa Appelacyi Nikorowicza⁴, zastępców konserwatorów Hoszowskiego⁵, Krzyżanowskiego⁶ i Markowskiego⁷, JW Kosteckiego⁸ profesora wysłużonego, JW Woźniakowskiego⁹ delegowanego od Reprezentacyi.

Przedmiot. JW Markowski członek Rady i zastępca konserwatora przedstawia, iż P. Hube¹⁰ profesor matematyki wyższej z mocy upoważnienia Senatu Akademickiego wykłada naukę astronomii, pomimo iż Rada ustanowienie zastępstwa aż do skutku konkursu zawiesiła. Uchwalono. Polecić Senatowi Akademickiemu tłumaczenie się z mocy jakiej upoważnił P. Hube [s. 253] do nauczania astronomii, gdy Rada urządzenie zastępstwa tej Katedry uchwałą swą z dnia 11 października br. aż do skutku ogłoszonego konkursu zawiesiła, a tymczasem zalecić, aby P. Hube dawania prelekcji astronomicznych zaprzestał.

Przedmiot. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawia, aby P. Krajewskiemu za zastępstwo P. Merle¹¹ nauczyciela języka niemieckiego w Liceum św. Anny wynagrodzenie w stosunku 2/3 części pensji przez P. Merle pobieranej za 33 dni zastępstwa z funduszu minerwaliów wydanym było. Uchwalono. Uczynić stosowne do Rządzącego Senatu przedstawienie.

Przedmiot. Prorektor w Liceum św. Anny daje opinię względem konduity i zdatności dwóch uczniów bez zdania examinu maturitatis do Uniwersytetu qua benevoli auditores uczęszczać chcących, a mianowicie Antoniego Czyżewskiego i Ignacego Maciejowskiego. Uchwalono. Odmówić pozwolenia rzeczonym dwóm uczniom uczęszczania do Uniwersytetu dopóki nie złożą examinu maturitatis i nie uzyskają świadectwa dojrzałości.

Przedmiot. Jan Soświński uczeń klasy VI w Liceum św. Anny nie złożywszy examinu maturitatis żąda pozwolenia, aby mógł uczęszczać do Uniwersytetu qua benevolie auditor. Uchwalono. Odmówić pozwolenia dopóki nie uzyska świadectwa dojrzałości.

[s. 254] Przedmiot. Zastępca Rektora daje opinię względem Charasińskiego Jakoba, który uprasza o dozwolenie, aby rok drugi mógł chodzić do Uniwersytetu pod warunkiem złożenia examinu maturitatis. Uchwalono. Ponieważ P. Charasiński nie dopełnił warunku pod którym miał sobie w roku przeszłym dozwolone uczęszczanie do Akademii, to jest nie odbył examinu maturitatis, więc Rada odmawia jego żądaniu.

Przedmiot. JW Prezes Senatu i Rady przedstawia potrzebę obsadzenia zdatnym zastępcą posady nauczyciela francuskiego języka w Liceum św. Anny. Uchwalono. Rada porucza JW senatorowi Grodzickiemu członkowi swemu rozpoznanie zdatności w nauczaniu języka francuskiego PP. Marcoin i Lauvernais¹² i zdanie jej raportu w tej mierze.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia do wynagrodzenia P. Walentego Knapczyńskiego¹³ za zastępstwo przez miesiąc październik P. Kajetana Kowalskiego¹⁴ profesora Liceum św. Barbary. Uchwalono. Przedstawić Senatowi Rządzącemu, aby P. Walentemu Knapczyńskiemu tytułem wynagrodzenia za zastępstwo 2/3 części pensji miesięcznej przez aktualnego zastępowanego profesora pobieranej [s. 255] z funduszu minerwaliów wypłacić polecił.

Przedmiot. P. Florian Sawiczewski¹⁵ uprasza aby mu fundusz do udania się za granicę dla wydoskonalenia się w chemii i farmacji udzielonym został. Uchwalono. Odpowiedzieć proszącemu, iż dla braku funduszu na ten cel przeznaczonego do jego prośby Rada przychylić się nie może.

Na czym posiedzenie ukończyło się.

[Podpisy] Wodzicki, Darowski– sekretarz Rady.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Senat Akademicki, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Katedra Matematyki Wyższej, Liceum św. Anny, Liceum św. Barbary, egzamin maturalny, lektorat języka francuskiego, lektorat języka niemieckiego]

¹ Stanisław Wodzicki (1759–1843): prezes Senatu Rządzącego, polityk o przekonaniach ultrazachowawczych, wróg niezależności UJ, swoją polityką doprowadził do wydania przez rządy państw opiekuńczych Przepisów tymczasowych dla Uniwersytetu (1821), które uchylały liberalny Statut uczelni z 1818 r., zasadniczo ograniczając jej autonomię; cieszył się poparciem Metternicha i Nowosilcowa; położył zasługi w dziedzinie botaniki, autor sześciotomowego dzieła „O hodowaniu, użytku, mnożeniu i poznawaniu drzew, krzewów, roślin i ziół” (1818–1828), J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 1416–1417.

² Jan Paweł Woronicz (1757–1829): od 1789 kanonik katedralny kijowski, w 1794 czł. Komisji Porządkowej Księstwa Mazowieckiego, 1800 czł. Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie, 1805 kanonik warszawski, 1808 czł. Rady Stanu Księstwa Warszawskiego, 1816 biskup krakowski, 1828 arcybiskup warszawski i prymas Królestwa Polskiego, K.R. Prokop, Poczet biskupów krakowskich, Kraków 1999, s. 214–220.

³ Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie, członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

⁴ Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

⁵ Mikołaj Hoszowski (1778–1828): senator WMK, w 1809 czł. Centralnej Komisji Rządu Tymczasowego, od 1816 sędzia Sądu Apelacyjnego WMK, od 1816 członek Komitetu Prawodawczego, w l. 1817–1828 marszałek sejmowy, od 1816 członek TNK, w l. 1817/18, 1824/25–1827/28 zast. profesora w Katedrze Umiejętności Politycznych; 1818/19–1822/23 profesor tamże, w 1824 dziekan Wydziału Prawa UJ, P. M. Żukowski, op.cit., s. 189–190; PSB, t. X, s. 33–34 (C. Bąk).

⁶ Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego, 1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).

⁷ Józef Markowski (1758–1829): profesor chemii i mineralogii UJ, kilkakrotny dziekan Wydziału Lekarskiego; od 1782 studiował nauki matematyczno-fizyczne i lekarskie, stypendysta Komisji Edukacji Narodowej, w okresie pobytu w Paryżu prywatny lekarz cesarzowej Józefiny, położył duże zasługi w zakresie dydaktyki chemii, zorganizował i wyposażył gabinet chemiczny, od 1817 wykładowca mineralogii; w 1818 Nowosilcow jako konserwator UJ powołał go na swojego zastępcę, w tym charakterze Markowski okazał się zausznikiem władz zaborczych, J. Sondel, op. cit., s. 820–821.

⁸ Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

⁹ Ignacy Woźniakowski (1779–1831): profesor medycyny i akuszerii UJ, czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w latach 1823/1824 senator WMK z ramienia UJ, pozbawiony Katedry Chirurgii i Akuszerii Teoretycznej w 1829, zmarł wskutek epidemii cholery, J. Sondel, op. cit., s. 547, 1279; „Gazeta Krakowska” nr 97 z 3 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 105 z 31 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 3 z 11 I 1824.

¹⁰ Karol Hube (1769–1845): profesor matematyki, w l. 1833/34 i 1834/35 Rektor UJ; od 1815 profesor matematyki, wykładał też mechanikę niebios, geodezję, astronomię teoretyczną i praktyczną, w 1815 brał udział w opracowaniu Statutu UJ, od 1818 senator, od 1820 poseł na Zgromadzenie Reprezentantów, w którym bronił autonomii uczelni, J. Sondel, op. cit., s. 515.

¹¹ Jędrzej Merle: nauczyciel języka niemieckiego i arytmetyki w Liceum św. Anny, Kalendarzyk polityczny Wolney i niepodległey Rzeczypospolitey Krakowskiey pod opieką Trzech Nayjaśniejszych i Najpotężnieyszych Monarchów zostaiącey na rok 1819, Kraków 1819, s. 58.

¹² Gabriel Lauvernay: nauczyciel w Liceum św. Barbary, Kalendarzyk 1834 s. 57.

¹³ Walenty Knapczyński: profesor w Liceum św. Anny, Kalendarzyk 1834, s. 56. ¹⁴ Kajetan Kowalski: profesor klasy II w Kolegium św. Barbary, Kalendarzyk polityczny... na rok 1819, s. 58.

¹⁵ Florian Sawiczewski (1797–1876): prof. farmacji i chemii UJ, 1837–1841 dziekan Wydziału Lekarskiego UJ, 1851/52 rektor UJ, członek TNK oraz Akademii Umiejętności (1872), świetny wykładowca, zwolennik zajęć laboratoryjnych i zapewniania słuchaczom pomocy naukowych, PSB, t. XXXV, s. 352–354 (Z. Kosiek); J. Sondel, op. cit., s. 1158.