Protokół sześćdziesiątego ósmego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 9 marca 1825 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 265–269.
Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

9 III 1825

[s. 265] Działo się na posiedzeniu Rady dnia 9 marca 1825 r.

W obecności JWW Prezesa Senatu i Rady1, JWX. Biskupa Woronicza2, JW Prezesa Sądu Apelacyjnego Nikorowicza3, JWX. Łańcuckiego4 scholastyka Katedry Krakowskiej, JW zastępców konserwatorów Markowskiego5, Hoszowskiego6 i Krzyżanowskiego7, JW Kosteckiego8 profesora wysłużonego, Woźniakowskiego9 delegowanego od Reprezentacyi i podpisanego sekretarza Rady10.

Przedmiot. Prorektor Liceum św. Barbary przedstawia na nauczyciela kaligrafii JW Mateusza Żeglińskiego. Uchwalono. Odpowiedzieć Prorektorowi, iż Rada utrzymuje X. Wolniewicza11 przy posadzie nauczyciela kaligrafii aż do końca roku szkolnego.

Przedmiot. Józef Dęmbski podaje prośbę o rzeczoną wyżej posadę. Uchwalono. Odpowiedzieć P. Dębskiemu iż gdy teraz dla nie wakującej dotąd posady prośba jego skutku nie odbiera, powtórzyć ją ma w czasie, w którym by posada ta za wakującą ogłoszoną była.

[s. 266] Przedmiot. Maciej Sasorski prosi o konferowanie mu posady wyżej wymienionej. Uchwalono. Odpowiedzieć, że gdy nie wakuje dotąd posada nauczyciela kaligrafii w Liceum św. Barbary prośba jego skutku otrzymać nie może.

Przedmiot. Rada Rektorska daje opinię w przedmiocie dawania zasiłku P. Florianowi Sawiczewskiemu12, który udał się za granicę w celu doskonalenia się w naukach chemii i farmacji. Uchwalono. Gdy 1/3 części pensji od wypłaty Zastępcy Katedry Farmacji pozostała nie ma jeszcze żadnego przeznaczenia, przeto takowa na wsparcie P. Floriana Sawiczewskiego aż do skutku konkursu na tą Katedrę ogłosić się mianego użytecznie może być obróconą, z warunkiem aby P. Sawiczewski z miejsca swojego pobytu do tutejszych władz rządowych i naukowych co kwartał przesyłał urzędowne świadectwa, jak istotnie i szczególnie przykłada się do wydoskonalenia w chemii i farmacji tudzież aby za powrotem do Kraju z pensji do wskazanej mu posady przywiązanej miał odciągany każdorocznie udzielony sobie zasiłek. O czym stosowne przedstawienie do Rządzącego Senatu uczynionym być ma.

[s. 267] Przedmiot. Zastępca Rektora Uniwersytetu donosi o zapadnięciu w chorobę P. Michała Stachowicza13 nauczyciela rysunków w Liceum św. Barbary i o powołaniu na zastępstwo czasowe jego syna Teodora, od 1 marca. Uchwalono. Utwierdza Rada wybór zastępcy z wyznaczeniem 2/3 części pensji aktualnego nauczyciela z funduszu minerwaliów wypłacać się mającej, lecz tylko dopóty, dopóki P. Stachowicz nie przyjdzie do zdrowia, w czem stosowne przedstawienie Senatowi Rządzącemu uczynionym być ma.

Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia aby z funduszu oszczędności Katedry Chemii z roku 1823/1824 przeznaczonym dzieło botaniczne pod tytułem Feonex plautarum i hortus schemi bruneutis Jagnina zakupionym było do zupełnego kompletu. Uchwalono. Zezwolić, aby nie wyekspensowane jeszcze 1400 złp z Katedry Chemii na skompletowanie obok wymienionego dzieła użytymi były pod zastrzeżeniem zwrotu Katedry Chemii, a gdyby fundusz ten nie wystarczał takowe z oszczędności Kasy Akademickiej zaspokojone być mają.

Przedmiot. P. Matakiewicz14 OPD czyni przełożenie o odwołanie ogłoszonego konkursu i udzielenie mu Katedry Prawa Kryminalnego i Procedury Sądowej. [s. 268] Uchwalono. Uchylić ogłoszenie o konkursie, P. Antoniego Matakiewicza doktora prawa profesorem aktualnym ordynaryjnym Prawa Kryminalnego i Procedury Sądowej mianować z obowiązkiem objęcia tej Katedry z dniem 1 kwietnia i zrezygnowania z urzędu pisarza Sądu Apelacyjnego. O czym Senat Rządzący w celu wydania mianowanemu patentu tudzież Rektor zawiadomionym być ma.

Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia do potwierdzenia na zastępcę wakującej Katedry Farmacji P. Juliana Sawiczewskiego15 doktora medycynya i nadzwyczajnego profesora. Uchwalono. Zatwierdzić zrobiony przez Wydział Lekarski i Senat Akademicki wybór na zastępcę P. Juliana Sawiczewskiego i stosowną odezwę do Rządzącego Senatu uczynić względem wypłacania onemuż 2/3 części pensji Statutem do zastępstwa przywiązanej.

Przedmiot. Zastępca Rektora donosi, iż do zastępowania nauczyciela języka niemieckiego w Liceum św. Anny użytym jest JX Malisz16, dopóki P. Merle17 aktualny nauczyciel do zdrowia nie przyjdzie, i uprasza o wyznaczenie dla zastępcy wynagrodzenia. Uchwalono. Utwierdzić wybór zastępcy w osobie JX Malisz zrobiony i temuż pensję [s. 269] z funduszu minerwaliów za czas zastępstwa, które od dnia 8 lutego zaczęło się a skonczyć się ma z dojściem do zdrowia P. Merle w stosunku 2/3 części aktualnego nauczyciela z funduszu minerwaliów wypłacać polecić. W czym stosowne przedstawienie do Rządzącego Senatu uczynionym być ma.

Na czym posiedzenie ukończyło się.

a W oryginale: DM.

[Podpisy] Wodzicki, Darowski– sekretarz Rady.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Senat Akademicki, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Lekarski, Katedra Prawa Kryminalnego i Procedury Cywilnej, Katedra Chemii, nauka kaligrafii, Liceum św. Anny, Liceum św. Barbary, fundusz minerwaliów, kasa akademicka]

1 Stanisław Wodzicki (1759–1843): prezes Senatu Rządzącego, polityk o przekonaniach ultrazachowawczych, >wróg niezależności UJ, swoją polityką doprowadził do wydania przez rządy państw opiekuńczych Przepisów tymczasowych dla Uniwersytetu (1821), które uchylały liberalny Statut uczelni z 1818 r., zasadniczo ograniczając jej autonomię; cieszył się poparciem Metternicha i Nowosilcowa; położył zasługi w dziedzinie botaniki, autor sześciotomowego dzieła „O hodowaniu, użytku, mnożeniu i poznawaniu drzew, krzewów, roślin i ziół” (1818–1828), J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 1416–1417.

2 Jan Paweł Woronicz (1757–1829): od 1789 kanonik katedralny kijowski, w 1794 czł. Komisji Porządkowej Księstwa Mazowieckiego, 1800 czł. Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie, 1805 kanonik warszawski, 1808 czł. Rady Stanu Księstwa Warszawskiego, 1816 biskup krakowski, 1828 arcybiskup warszawski i prymas Królestwa Polskiego, K.R. Prokop, Poczet biskupów krakowskich, Kraków 1999, s. 214–220.

3 Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

4 Józef Łańcucki (1756–1841): archiprezbiter Bazyliki Mariackiej w Krakowie, 1809 dyrektor Wydziału Teologicznego, 1818 zast. prof. w Katedrze Teologii Pastoralnej i Wymowy Kaznodziejskiej, członek Komisji Organizacyjnej opracowującej konstytucję WMK oraz Komitetu Akademickiego, 1816 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1835–1837 Rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 780.

5 Józef Markowski (1758–1829): profesor chemii i mineralogii UJ, kilkakrotny dziekan Wydziału Lekarskiego; od 1782 studiował nauki matematyczno-fizyczne i lekarskie, stypendysta Komisji Edukacji Narodowej, w okresie pobytu w Paryżu prywatny lekarz cesarzowej Józefiny, położył duże zasługi w zakresie dydaktyki chemii, zorganizował i wyposażył gabinet chemiczny, od 1817 wykładowca mineralogii; w 1818 Nowosilcow jako konserwator UJ powołał go na swojego zastępcę, w tym charakterze Markowski okazał się zausznikiem władz zaborczych, J. Sondel, op. cit., s. 820–821.

6 Mikołaj Hoszowski (1778–1828): senator WMK, w 1809 czł. Centralnej Komisji Rządu Tymczasowego, od 1816 sędzia Sądu Apelacyjnego WMK, od 1816 członek Komitetu Prawodawczego, w l. 1817–1828 marszałek sejmowy, od 1816 członek TNK, w l. 1817/18, 1824/25–1827/28 zast. profesora w Katedrze Umiejętności Politycznych; 1818/19–1822/23 profesor tamże, w 1824 dziekan Wydziału Prawa UJ, P. M. Żukowski, op.cit., s. 189–190; PSB, t. X, s. 33–34 (C. Bąk).

7 Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego, 1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).

8 Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału

Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

9 Ignacy Woźniakowski (1779–1831): profesor medycyny i akuszerii UJ, czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w latach 1823/1824 senator WMK z ramienia UJ, pozbawiony Katedry Chirurgii i Akuszerii Teoretycznej w 1829, zmarł wskutek epidemii cholery, J. Sondel, op. cit., s. 547, 1279; „Gazeta Krakowska” nr 97 z 3 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 105 z 31 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 3 z 11 I 1824.

10 Wincenty Darowski (1787–1862): dr praw UJ, od 1816 r. urzędnik WMK, w tym sekretarz generalny Senatu Rządzącego (do 1843), czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w l. 1846–1851 prezes Komitetu Gospodarczo-Rolniczego (późniejszego Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego), zwolennik uwłaszczenia chłopów, PSB, t. IV, Kraków 1937, s. 443 (W. Sobociński).

11 Antoni Wolniewicz: ksiądz, nauczyciel religii w Szkole św. Barbary, proboszcz kościoła św. Mikołaja, Kalendarzyk polityczny...na rok 1834, s. 57; Kalendarzyk polityczny... na rok 1844, s. 70.

12 Florian Sawiczewski (1797–1876): prof. farmacji i chemii UJ, 1837–1841 dziekan Wydziału Lekarskiego UJ, 1851/52 rektor UJ, członek TNK oraz Akademii Umiejętności (1872), świetny wykładowca, zwolennik zajęć laboratoryjnych i zapewniania słuchaczom pomocy naukowych, PSB, t. XXXV, s. 352–354 (Z. Kosiek); J. Sondel, op. cit., s. 1158.

13 Michał Stachowicz (1768–1825): malarz historyczny, autor licznych dzieł poświęconych tematyce uniwersyteckiej, J. Sondel, op. cit., s. 1233. Sądowej; 1835/36–1836/37, 1839/40–1840/41 dziekan Wydziału Prawa, 1837/38–1838/39 rektor UJ, P. M. Żukowski, op. cit., s. 331–332; PSB, t. XX, Wrocław 1975, s. 169–170 (A. Banach); J. Sondel, op. cit., s. 823 –824.

14 Antoni Matakiewicz (1784–1844): w l. 1825–1844/45 prof. w Katedrze Prawa Kryminalnego i Procedury Sądowej; 1835/36–1836/37, 1839/40–1840/41 dziekan Wydziału Prawa, 1837/38–1838/39 rektor UJ, P. M. Żukowski, op. cit., s. 331–332; PSB, t. XX, Wrocław 1975, s. 169–170 (A. Banach); J. Sondel, op. cit., s. 823 –824.

15 Julian Sawiczewski (1795–1854): prof. policji lekarskiej, historii medycyny i weterynarii UJ, od 1819 r. wykładowca makrobiotyki na Wydziale Lekarskim UJ, działacz spiskowy, należał do Związku Przyjaciół Ludu w Krakowie (1834) i Krakowskiego Zboru Ziemskiego Stowarzyszenia Ludu Polskiego (1835), podczas powstania krakowskiego (1846) dowódca Gwardii Narodowej, członek TNK, znany z działalności charytatywnej, PSB, t. 35, Warszawa–Kraków 1994, s. 356–358 (Z. Kosik, W Śliwowska); J. Sondel, op. cit., s. 1159.

16 Ks. Jan Malisz: nauczyciel katecheta w Szkole Wydziałowej, zastępca nauczyciela języka niemieckiego,Kalendarzyk polityczny... na rok 1834, s. 58

17 Jędrzej Merle: nauczyciel języka niemieckiego i arytmetyki w Liceum św. Anny, Kalendarzyk polityczny Wolney i niepodległey Rzeczypospolitey Krakowskiey pod opieką Trzech Nayjaśniejszych i Najpotężnieyszych Monarchów zostaiącey na rok 1819, Kraków 1819, s. 58.