Protokół siedemdziesiątego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 13 maja 1825 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 273–277.
Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

13 V 1825

[s. 273] Działo się na posiedzeniu Rady dnia 13 maja 1825 r.

W obecności JW Prezesa Senatu i Rady¹, JW Prezesa Sądu Appelacyjnego², JWX. Łańcuckiego³ scholastyka Katedry Krakowskiej, JW zastępców konserwatorów Markowskiego⁴, Hoszowskiego⁵ i Krzyżanowskiego⁶, JW Kosteckiego⁷ profesora wysłużonego, Woźniakowskiego⁸ delegowanego od Reprezentacyi i podpisanego sekretarza Rady⁹.

Przedmiot. Senat Akademicki daje opinię w okoliczności żądanego przez P. Estreicher¹⁰ awansu w sumie 4000 złp na przysposobienie palików i ukończenie łąki w Ogrodzie Botanicznym. [s. 274] Uchwalono. Przedstawić Senatowi Rządzącemu potrzebę assygnowania sumy 4000 złp z funduszu oszczędności Akademickiej Kasy na potrzeby Ogrodu Botanicznego, a mianowicie 2000 złp na roboty około łąki a 2000 złp na przysposobienie palików i nazwisk.

Przedmiot. P. Estreicher profesor historii naturalnej przedstawia potrzebę nabycia wypchanych zwierząt do Gabinetu Zoologicznego dla objaśniania lekcji i donosząc o nadesłaniu mu jednej skrzyni zwierząt z Berlina przedstawia zarazem iżby na zapłacenie tychże suma 1600 złp wyznaczoną być mogła. Uchwalono. Przesłać nadesłane przez P. Estreicher wykazy Zastępcy Rektora z poleceniem aby takowe zakommunikował właściwemu Wydziałowi do dania opinii, któreby z tych zwierząt ze względu na szczupłość funduszów nabyć wypadało, po czym Wydział zdanie swoje oznajmi Senatowi Akademickiemu, który rozważywszy całą okoliczność Senatowi pod decyzję [onąż] przedstawi. Domieścić i tę uwagę, iż fundusze oszczędności akademickiej innymi wydatkami pomiędzy którymi mieszczą się również 4000 złp na Ogród Botaniczny teraz przeznaczające się z innej zmniejszonymi zostały.

[s. 275] Przedmiot. Zastępca Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawia prośbę P. Anieli Sawiczewskiej wniesioną o udzielenie jej pensji wdowiej. Uchwalono. Oświadczyć P. Sawiczewskiej, że ponieważ fundusz budgetem na pensje dla wdów po profesorach pozostałych zupełnie wyczerpanym został, Rada do żądania P. Anieli Sawiczewskiej przychylić się nie może.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia, aby X. Wolniewiczowi¹¹ kapelanowi i nauczycielowi religii w Liceum św. Barbary kwota 300 złp tytułem wynagrodzenia za sprawowany zastępczo urząd nauczyciela kaligrafii wypłaconą rocznie była. Uchwalono. Przychylić się do przedstawienia Zastępcy Rektora i uczynić odezwę do Rządzącego Senatu, aby X. Wolniewiczowi za pełnienie zastępczo obowiązków nauczyciela kaligrafii w roku bieżącym szkolnym kwota 300 złp z funduszu minerwaliów wypłaconą była.

Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia akta konkursu do Katedry wakującej Astronomii w Uniwersytecie Jagiellońskim i stosownie do opinii Wydziału Matematyczno-Fizycznego z pomiędzy ubiegających się kandydatów, jako to: P. Karczewskiego¹² [s. 276] adiunkta Obserwatorium tutejszego, i P. Weisse¹³ asystenta Obserwatorium Wiedeńskiego, P. Weisse jako za zdatnego uznanego do nominacji na profesora astronomii i dyrektora Obserwatorium przedstawia. Po odczytaniu przedstawienia i opnii Wydziału i Senatu Akademickiego niemniej opinii referenta wnioskującej za przychyleniem się do zdania Senatu Akademickiego, odczytał JW Markowski członek Rady swój wniosek, w którym porównywając zdolności obu ubiegających się kandydatów i utrzymujące przeciwko powyższemu zdanie, iż nie P. Weisse lecz P. Karczewski jako usposobiony otrzymać tę posadę powinien, złożył na poparcie swego zdania kopię listu przez P. Simonow profesora astronomii w Akademii Kazańskiej do siebie pisanego, w którym wytknięte znajdowały sie niektóre błędy przez tego P. Simonow w odpowiedziach przez P. Weisse na pytania w czasie konkursu onemuż do rozwiązania dane znalezione, które lubo przez odpowiedzi i uwagi w ogólności przez JW Markowskiego w Wydziale zrobione, ze strony tegoż Wydziału usprawiedliwionymi zostały, gdy jednak uważała Rada, iżby dla tym pewniejszego postępowania wypadało szczegóły listu P. Simonow Wydziałowi dla głębszego rozważenia i dania opinii kommunikować, wezwała na posiedzeniu JW Markowskiego o złożenie sobie tegoż listu [s. 277] dla zrobienia z niego wyżej rzeczonego użycia, gdy jednak JW Markowski odmówił jej żądaniu twierdząc, iż tego uczynić nie może z powodu, iż pisma P. Simonow jako partykularnie do niego adressowanego nie mógłby bez jego własnego zezwolenia, do zrobienia z niego rozbioru urzędowego, złożyć, ile że go zapewnił, iż z niego urzędowego nie uczyni użycia, przeto Rada po oddaleniu się z miejsca obrad Markowskiego. Uchwaliła. Aby decyzję względem mianowania profesora astronomii aż do dnia 20 maja br. zawiesić, i w ciągu tego czasu wziąć JW Prezesa Senatu i Rady na siebie obowiązek skłonienia JW Markowskiego, iżby ten produkowaną kopię listu P. Simonow oddał Radzie dla zrobienia zniego wyżej wzmiankowanego użycia.

Na czym posiedzenie ukończyło się.

[Podpisy] Wodzicki, Darowski– sekretarz Rady.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Senat Akademicki, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Matematyczno-Fizyczny, Katedra Astronomii, Liceum św. Barbary, Obserwatorium Astronomiczne, Gabinet Zoologiczny, fundusz minerwaliów, nauka kaligrafii]

¹ Stanisław Wodzicki (1759–1843): prezes Senatu Rządzącego, polityk o przekonaniach ultrazachowawczych, wróg niezależności UJ, swoją polityką doprowadził do wydania przez rządy państw opiekuńczych Przepisów tymczasowych dla Uniwersytetu (1821), które uchylały liberalny Statut uczelni z 1818 r., zasadniczo ograniczając jej autonomię; cieszył się poparciem Metternicha i Nowosilcowa; położył zasługi w dziedzinie botaniki, autor sześciotomowego dzieła „O hodowaniu, użytku, mnożeniu i poznawaniu drzew, krzewów, roślin i ziół” (1818–1828), J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 1416–1417.

² Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

³ Józef Łańcucki (1756–1841): archiprezbiter Bazyliki Mariackiej w Krakowie, 1809 dyrektor Wydziału Teologicznego, 1818 zast. prof. w Katedrze Teologii Pastoralnej i Wymowy Kaznodziejskiej, członek Komisji Organizacyjnej opracowującej konstytucję WMK oraz Komitetu Akademickiego, 1816 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1835–1837 Rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 780.

⁴ Józef Markowski (1758–1829): profesor chemii i mineralogii UJ, kilkakrotny dziekan Wydziału Lekarskiego; od 1782 studiował nauki matematyczno-fizyczne i lekarskie, stypendysta Komisji Edukacji Narodowej, w okresie pobytu w Paryżu prywatny lekarz cesarzowej Józefiny, położył duże zasługi w zakresie dydaktyki chemii, zorganizował i wyposażył gabinet chemiczny, od 1817 wykładowca mineralogii; w 1818 Nowosilcow jako konserwator UJ powołał go na swojego zastępcę, w tym charakterze Markowski okazał się zausznikiem władz zaborczych, J. Sondel, op. cit., s. 820–821.

⁵ Mikołaj Hoszowski (1778–1828): senator WMK, w 1809 czł. Centralnej Komisji Rządu Tymczasowego, od 1816 sędzia Sądu Apelacyjnego WMK, od 1816 członek Komitetu Prawodawczego, w l. 1817–1828 marszałek sejmowy, od 1816 członek TNK, w l. 1817/18, 1824/25–1827/28 zast. profesora w Katedrze Umiejętności Politycznych; 1818/19–1822/23 profesor tamże, w 1824 dziekan Wydziału Prawa UJ, P. M. Żukowski, op.cit., s. 189–190; PSB, t. X, s. 33–34 (C. Bąk).

⁶ Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego, 1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).

⁷ Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

⁸ Ignacy Woźniakowski (1779–1831): profesor medycyny i akuszerii UJ, czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w latach 1823/1824 senator WMK z ramienia UJ, pozbawiony Katedry Chirurgii i Akuszerii Teoretycznej w 1829, zmarł wskutek epidemii cholery, J. Sondel, op. cit., s. 547, 1279; „Gazeta Krakowska” nr 97 z 3 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 105 z 31 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 3 z 11 I 1824.

⁹ Wincenty Darowski (1787–1862): dr praw UJ, od 1816 r. urzędnik WMK, w tym sekretarz generalny Senatu Rządzącego (do 1843), czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w l. 1846–1851 prezes Komitetu