Protokół siedemdziesiątego pierwszego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 20 maja 1825 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 278–279.
Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

20 V 1825

[s. 278] Działo się na posiedzeniu Rady dnia 20 maja 1825 r.

W obecności JW Prezesa Senatu i Rady1, JW senatora Grodzickiego2, Prezesa Appelacyi Nikorowicza3, JWW Markowskiego4, Hoszowskiego5 i Krzyżanowskiego6, ZZ konserwatorów, JW Kosteckiego7, Woźniakowskiego8, sekretarza Rady9.

Przedmiot. JW Prezes Senatu i Rady reasumując zawieszony w decyzji swej na upłynionym posiedzeniu interes nominacji profesora astronomii oświadczył Radzie, iż stosownie do zapadłego w tej mierze conclusium skłaniał JW Markowskiego do udzielenia Radzie do urzędownego użycia kopii listu P. Simonow, lecz z powodu, że JW Markowski podobnym sposobem jak na zeszłym posiedzeniu niemożności dopełnienia tego bez wiedzy i zezwolenia P. Simonow wymówił się, takowego listu przedstawić nie może, po czym JW Markowski podał na piśmie i odczytał dodatkowy swój wniosek, w którym powołując spostrzeżone sprzeczności w wydanych przez różne Magistratury Edukacyjne P. Karczewskiemu10 świadectwach, które Wydział Matematyczno-Fizyczny w przedstawionej sobie opinii względem kandydatów przytoczył, żądał aby wyjaśnienia tedy sprzeczności nic definitive względem mianowania profesora astronomii decydowanym nie było. [s. 279] JW Prezes uważając, iż obsadzenie Katedry wakującej nie jest tak nagle potrzebnym, ile że w biegu roku szkolnego z pożytkiem nie byłoby dla młodzieży profesora odmieniać, oznajmił swoje zdanie, czyliby w takim położeniu rzeczy nie było dogodniej wstrzymać nominację aż do lepszego rzeczy wyjaśnienia się. W czym gdy różność zdań okazała się, przystąpiono do kreskowania i większością głosów zadecydowanym zostało, aby do nominacji profesora astronomii przystąpić. Następnie JW Prezes oznajmił, aby skoro Rada uchwaliła mianowanie profesora astronomii wotowanie między dwoma kandydatami, a mianowicie P. Weisse11 i P. Karczewskim miało miejsce, gdy umiejętności względem jednego z nich nie spostrzega. Po czym przystąpiono do kreskowania i większością głosów P. Maksymilian Weisse profesorem mianowanym został. Uchwalono. Mianować P. Weisse profesorem astronomii i dyrektorem Obserwatorium Astronomicznego z pensją do tej posady konkursem przywiązaną i wezwać Senat Rządzący, aby onemuż stosowny patent wydać zechciał. Zastępcy Rektora polecić zaś, aby mianowanego do objęcia obowiązków wprowadził.

Niniejsza publikacja została sfinansowana ze środków Priorytetowego Obszaru Badawczego Heritage w ramach Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim


[Podpisy] Wodzicki, Darowski– sekretarz Rady.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Matematyczno-Fizyczny, Katedra Astronomii, Obserwatorium Astronomiczne]

1 Stanisław Wodzicki (1759–1843): prezes Senatu Rządzącego, polityk o przekonaniach ultrazachowawczych, wróg niezależności UJ, swoją polityką doprowadził do wydania przez rządy państw opiekuńczych Przepisów tymczasowych dla Uniwersytetu (1821), które uchylały liberalny Statut uczelni z 1818 r., zasadniczo ograniczając jej autonomię; cieszył się poparciem Metternicha i Nowosilcowa; położył zasługi w dziedzinie botaniki, autor sześciotomowego dzieła „O hodowaniu, użytku, mnożeniu i poznawaniu drzew, krzewów, roślin i ziół” (1818–1828), J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 1416–1417.

2 Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie, członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

3 Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

4 Józef Markowski (1758–1829): profesor chemii i mineralogii UJ, kilkakrotny dziekan Wydziału Lekarskiego; od 1782 studiował nauki matematyczno-fizyczne i lekarskie, stypendysta Komisji Edukacji Narodowej, w okresie pobytu w Paryżu prywatny lekarz cesarzowej Józefiny, położył duże zasługi w zakresie dydaktyki chemii, zorganizował i wyposażył gabinet chemiczny, od 1817 wykładowca mineralogii; w 1818 Nowosilcow jako konserwator UJ powołał go na swojego zastępcę, w tym charakterze Markowski okazał się zausznikiem władz zaborczych, J. Sondel, op. cit., s. 820–821.

5 Mikołaj Hoszowski (1778–1828): senator WMK, w 1809 czł. Centralnej Komisji Rządu Tymczasowego, od 1816 sędzia Sądu Apelacyjnego WMK, od 1816 członek Komitetu Prawodawczego, w l. 1817–1828 marszałek sejmowy, od 1816 członek TNK, w l. 1817/18, 1824/25–1827/28 zast. profesora w Katedrze Umiejętności Politycznych; 1818/19–1822/23 profesor tamże, w 1824 dziekan Wydziału Prawa UJ, P. M. Żukowski, op.cit., s. 189–190; PSB, t. X, s. 33–34 (C. Bąk).

6 Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego, 1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).

7 Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

8 Ignacy Woźniakowski (1779–1831): profesor medycyny i akuszerii UJ, czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w latach 1823/1824 senator WMK z ramienia UJ, pozbawiony Katedry Chirurgii i Akuszerii

Niniejsza publikacja została sfinansowana ze środków Priorytetowego Obszaru Badawczego Heritage w ramach Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim


Teoretycznej w 1829, zmarł wskutek epidemii cholery, J. Sondel, op. cit., s. 547, 1279; „Gazeta Krakowska” nr 97 z 3 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 105 z 31 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 3 z 11 I 1824.

9 Wincenty Darowski (1787–1862): dr praw UJ, od 1816 r. urzędnik WMK, w tym sekretarz generalny Senatu Rządzącego (do 1843), czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w l. 1846–1851 prezes Komitetu Gospodarczo-Rolniczego (późniejszego Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego), zwolennik uwłaszczenia chłopów, PSB, t. IV, Kraków 1937, s. 443 (W. Sobociński).

10 Wincenty Karczewski (1789–1832): astronom, absolwent Uniwersytetu Wileńskiego, od 1811 zatrudniony w Obserwatorium Astronomicznym w Wilnie, od 1814 zastępca profesora astronomii, w l. 1818–1821 przebywał w Paryżu, studiując astronomię pod kierownictwem D.F.J. Arago, w l. 1821–1822 nauczyciel matematyki w Szkole Wojewódzkiej w Kielcach, w l. 1823–1825 adiunkt w Obserwatorium Astronomicznym UJ, w l. 1826–1831 pomocnik astronoma-obserwatora w Wilnie, Piotra Sławińskiego; popularyzator astronomii, autor licznych prac naukowych, w tym „Początków arytmetyki” i „Początków geometrii”, PSB t. XII, s. 41–42 (E. Rybka); J. Sondel, op. cit., s. 785, 924.

11 Maksymilian Weisse (1798–1863): profesor astronomii i dyrektor Obserwatorium Astronomicznego UJ; doktorat z filozofii uzyskał w Wiedniu w 1821, doktorat z prawa w 1822, od 1823 asystent w wiedeńskim Obserwatorium Astronomicznym, od 1825 w krakowskim, doprowadził do zakupu wielu urządzeń astronomicznych, autor katalogu położenia gwiazd; za czasu jego dyrektury Obserwatorium zaczęło nadawać sygnał czasu, J. Sondel, op. cit., s. 1397–1398.