Protokół siedemdziesiątego trzeciego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 21 października 1825 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 286–291.
Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

21 X 1825

[s. 286] Działo się na posiedzeniu Rady dnia 21 października 1825 r.

W obecności JW Prezesa Senatu i Rady¹, JW senatora Grodzickiego², Prezesa Appelacyi Nikorowicza³, JWW Markowskiego⁴, Hoszowskiego⁵ i Krzyżanowskiego⁶, ZZ konserwatorów, JW Kosteckiego⁷, Woźniakowskiego⁸ i sekretarza Rady⁹.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia prośbę P. Sołłowiewicza¹⁰podaną o utrzymanie go nadal przy tym samym podwyższeniu pensji jakie na rok zeszły szkolny uzyskał. Uchwalono. Przychylić się do żądania P. Sołłowiewicza i uczynić do Senatu Rządzącego przedstawienie, aby temuż podwyższoną pensję o 1500 złp z funduszu oszczędności akademickiej przez rok bieżący szkolny 1825/1826 tak jak w roku zeszłym wypłacać Kasie Akademickiej polecił.

Przedmiot. Wirmański uczeń klasy VI uprasza aby był przypuszczonym do examinu maturitatis. Uchwalono. Odmówić z powodu, że się za daleko kursy posunęły.

Przedmiot. Prorektor Liceum św. Barbary przedstawia do zatwierdzenia Rozkład nauk na profesorów dni i godziny, na rok 1825/1826 ułożony. Uchwalono. Zatwierdzić Plan nauk i Rozkład przedstawiony. Zezwolić, aby P. Sołłowiewicz stosownie do własnego żądania dawał naukę języka rosyjskiego [s. 287] w Liceum Barbary w sposób przez Radę Profesorów opiniowany.

Przedmiot. P. Frączkiewicz¹¹ profesor matematyki w Liceum św. Anny uprasza o dozwolenie mu pozostania w Paryżu jeszcze rok jeden pod tymi samymi warunkami. Uchwalono. Przychylić się do żądania P. Frączkiewicza z obowiązkiem niezawodnego powrotu do Kraju na następny kurs szkolny, P. Florkiewiczowi¹² zaś jego zastępcy do połowniczej pensji którą pobiera, kwotę 500 złp z funduszu minerwaliów przeznacza. W czym stosowne do Senatu Rządzącego ma być uczynione przedstawienie.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia prośbę P. Lauvernay¹³ zastępcy nauczyciela języka francuskiego w Liceum św. Anny o powiększenie wynagrodzenia.

Uchwalono. Udzielić uwolnienia od obowiązków dotychczasowemu nauczycielowi P. Boguckiemu¹⁴ a na jego miejsce mianować aktualnym nauczycielem języka francuskiego P. Lauvernay^a z pensją etatem przeznaczoną, którą od dnia 1 października pobierać ma.

Przedmiot. Zastępca Rektora donosi iż Bursie Jerozolimskiej w stancjach dolnych jest wilgoć szkodliwa uczniom i przedstawia potrzebę obicia ścian tarcicami. Uchwalono. Uczynić przedstawienie do Senatu Rządzącego aby na uskutecznienie projektowanej reparacji kwotę 200 złp na ręce Dozorcy Domów Akademickich wypłacić polecił z funduszu na reparację burs przeznaczonego.

[s. 288] Przedmiot. P. Florian Sawiczewski¹⁵ prosi o przyspieszenie konkursu na wakującą Katedrę Farmacji. Uchwalono. Mianować P. Floriana Sawiczewskiego profesorem farmacji z uwolnieniem od konkursu ze względu na jego długie w Kraju i za granicą do tego przedmiotu sposobienie się, a to z pensją do tej posady budgetem przywiązaną.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia prośbę JM X. Wolniewicza¹⁶ kapelana i nauczyciela religii w Liceum św. Barbary o udzielenie mu wynagrodzenia za dodane mu Rozkładem obowiązków dawanie 6 godzin arytmetyki w klasie I. Uchwalono. Na zasadzie przepisu zawartego w § 16 na karcie 216 Statutu przyznaje mu wynagrodzenie w kwocie 300 złp z funduszu minerwaliów na rok 1825/1826 i stosowne do Senatu Rządzącego uczynić w tej mierze przedstawienie.

Przedmiot. Prorektor Liceum św. Anny przedstawia do zatwierdzenia Plan nauk i rozdział tychże na dni i godziny w tygodniu na rok 1825/1826 zrobiony. Uchwalono. Przedstawiony Plan i Rozkład zatwierdzić.

[s. 289] Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia prośbę P. Knapczyńskiego¹⁷ o wynagrodzenie go za pełnienie od dni 15 zastępczych obowiązków za P. Kowalskiego¹⁸ w Liceum św. Barbary, który uzyskał urlop na dni 15. Uchwalono. Akordować P. Knapczyńskiemu wynagrodzenie w kwocie 125 złp z funduszu minerwaliów w stosunku całej pensji przez profesora zastępowanego pobieranej i w tej mierze stosowne przedstawienie do Senatu Rządzącego uczynić.

Przedmiot. P. Sawiczewska pozostała wdowa po profesorze farmacji uprasza o wyznaczenie jej pensji wdowiej z funduszu wakującej pensji emerytalnej po P. Łęskim¹⁹ 18. Uchwalono. Odwołać się do poprzedniej rezolucji z dnia 13 maja w tej mierze P. Sawiczewskiej wydanej.

Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia, aby P. Wasilewskiej wdowie po zmarłym kasjerze akademickim wsparcie w kwocie 3-miesięcznej pensji wyrównywającej

^a W oryginale: Lauvernai.

udzielonym było z funduszu oszczędności. Uchwalono. Przedstawić Senatowi Rządzącemu, aby P. Wasilewskiej kwotę 500 złp z funduszu oszczędności akademickiej wypłacić kazać raczył.

[s. 290] Przedmiot. P. Maksymilian Weisse²⁰ upraszał, aby mu pensja nie już od dnia instrukcji lecz od dnia 1 czerwca wypłaconą była. Uchwalono. Odmówić żądaniu P. Weisse z powodów, iż tenże dopiero obowiązki swe dopiero w dniu 1 sierpnia objął.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia nagłą potrzebę urządzenie lokalu dla klasy VI w Liceum św. Barbary, z powodu iż uczniowie tej klasy w Liceum św. Anny pomieścić się nie mogą. Uchwalono. Uczynić stosowne do Senatu Rządzącego przedstawienie.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia prośbę P. Paciewicza²¹ nauczyciela języka francuskiego w Liceum św. Barbary, aby mu za miesiąc lipiec kwota 75 złp powróconą była, którą P. Marcoin jako zastępujący go w obowiązkach z pensji jego powziął. Uchwalono. Odmówić żądaniu P. Paciewicza z przyczyn przywiedzionych w reskrypcie z 16 kwietnia br. ad nr 1125.

[s. 291] Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia przełożenie Wydziału Matematyczno-Fizycznego uczynione w przedmiocie potrzeby sprowadzenia instrumentu koła południkowego dla czynienia obserwacji astronomicznych. Uchwalono. Upoważnić nabycie instrumentu koła południkowego z funduszu na zakład Obserwatorium Astronomicznego przeznaczonego tak dotąd oszczędzonego jak i za br. i następny zebrać się mającego.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia prośbę P. Karczewskiego²² adiunkta Obserwatorium o uwolnienie go od obowiązków. Uchwalono. Przyjąć dymisję P. Karczewskiego, wezwać Rektora o wybór zastępcy i ogłoszenie konkursu. Zastępca Rektora wydać mu ma świadectwo z pełnionych obowiązków. Allegata P. Karczewskiego złożone przy konkursie mają mu być wydane. Oprócz pensji za październik ma mu być kwota 1000 złp na koszty podróży wypłaconą i stosowne w tej mierze do Senatu Rządzącego uczynione przedstawienie.

Na czym posiedzenie ukończyło się.

[Podpisy] Wodzicki, Darowski.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Senat Akademicki, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Matematyczno-Fizyczny, Katedra Farmacji, Liceum św. Barbary, Liceum św. Anny, fundusz minerwaliów, Dozorca Gmachów Akademickich, kasa akademicka, lektorat języka francuskiego, pensja emerytalna, Bursa Jerozolimska]

¹ Stanisław Wodzicki (1759–1843): prezes Senatu Rządzącego, polityk o przekonaniach ultrazachowawczych, wróg niezależności UJ, swoją polityką doprowadził do wydania przez rządy państw opiekuńczych Przepisów tymczasowych dla Uniwersytetu (1821), które uchylały liberalny Statut uczelni z 1818 r., zasadniczo ograniczając jej autonomię; cieszył się poparciem Metternicha i Nowosilcowa; położył zasługi w dziedzinie botaniki, autor sześciotomowego dzieła „O hodowaniu, użytku, mnożeniu i poznawaniu drzew, krzewów, roślin i ziół” (1818–1828), J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 1416–1417.

² Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie, członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

³ Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

⁴ Józef Markowski (1758–1829): profesor chemii i mineralogii UJ, kilkakrotny dziekan Wydziału Lekarskiego; od 1782 studiował nauki matematyczno-fizyczne i lekarskie, stypendysta Komisji Edukacji Narodowej, w okresie pobytu w Paryżu prywatny lekarz cesarzowej Józefiny, położył duże zasługi w zakresie dydaktyki chemii, zorganizował i wyposażył gabinet chemiczny, od 1817 wykładowca mineralogii; w 1818 Nowosilcow jako konserwator UJ powołał go na swojego zastępcę, w tym charakterze Markowski okazał się zausznikiem władz zaborczych, J. Sondel, op. cit., s. 820–821.

⁵ Mikołaj Hoszowski (1778–1828): senator WMK, w 1809 czł. Centralnej Komisji Rządu Tymczasowego, od 1816 sędzia Sądu Apelacyjnego WMK, od 1816 członek Komitetu Prawodawczego, w l. 1817–1828 marszałek sejmowy, od 1816 członek TNK, w l. 1817/18, 1824/25–1827/28 zast. profesora w Katedrze Umiejętności Politycznych; 1818/19–1822/23 profesor tamże, w 1824 dziekan Wydziału Prawa UJ, P. M. Żukowski, op.cit., s. 189–190; PSB, t. X, s. 33–34 (C. Bąk).

⁶ Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego, 1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).

⁷ Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

⁸ Ignacy Woźniakowski (1779–1831): profesor medycyny i akuszerii UJ, czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w latach 1823/1824 senator WMK z ramienia UJ, pozbawiony Katedry Chirurgii i Akuszerii Teoretycznej w 1829, zmarł wskutek epidemii cholery, J. Sondel, op. cit., s. 547, 1279; „Gazeta Krakowska” nr 97 z 3 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 105 z 31 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 3 z 11 I 1824.

⁹ Wincenty Darowski (1787–1862): dr praw UJ, od 1816 r. urzędnik WMK, w tym sekretarz generalny Senatu Rządzącego (do 1843), czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w l. 1846–1851 prezes Komitetu Gospodarczo-Rolniczego (późniejszego Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego), zwolennik uwłaszczenia chłopów, PSB, t. IV, Kraków 1937, s. 443 (W. Sobociński).

¹⁰ Aleksander Serna-Sołłowiewicz: nauczyciel w gimnazjum w Krożach na Litwie, od 1820 r. lektor języka rosyjskiego z elementami gramatyki języka staro-cerkiewno-słowiańskiego na Uniwersytecie Jagiellońskim,

zajęcia rozpoczął w r. akad. 1822/1823, ubiegał się o stopień doktora na Wydziale Filozoficznym, ale go nie otrzymał, skonfliktowany z młodzieżą akademicką, po wybuchu powstania listopadowego wyjechał z Krakowa, w 1831 r. powrócił, ale tylko do 1835, J. Sondel, op. cit., s. 1137–1138, 1202.

¹¹ Augustyn Frączkiewicz (1796–1883): absolwent Akademii Krakowskiej, uczeń prof. Karola Hube, od 1820 nauczyciel matematyki w Liceum św. Anny, od 1829/1830 profesor Uniwersytetu Warszawskiego, 1862– 1869 profesor Szkoły Głównej w Warszawie, członek Akademii Umiejętności w Krakowie od 1873, autor prac z zakresu geometrii elementarnej, K. Mrozowska, Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1795–1850, [w:] Dzieje Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1765 –1850, t. 2, cz. I, red. K. Opałek, Kraków 1965 s. 132, 180; PSB, t. VII, Kraków 1948.

¹² Paweł Florkiewicz (1790–1846): magister filozofii, w 1834 profesor w Szkole św. Barbary, następnie profesor w Szkole Technicznej, Kalendarzyk polityczny... na rok 1834, s. 57; Kalendarzyk polityczny krakowski na rok 1846, Kraków 1846, s. 82.

¹³ Gabriel Lauvernay: nauczyciel w Liceum św. Barbary, Kalendarzyk 1834, s. 57.

¹⁴ Franciszek Bogucki: zastępca archiwariusza akademickiego oraz dozorca domów akademickich, nauczyciel języka francuskiego, Kalendarzyk polityczny...na rok 1819, s. 55–56.

¹⁵ Florian Sawiczewski (1797–1876): prof. farmacji i chemii UJ, 1837–1841 dziekan Wydziału Lekarskiego UJ, 1851/52 rektor UJ, członek TNK oraz Akademii Umiejętności (1872), świetny wykładowca, zwolennik zajęć laboratoryjnych i zapewniania słuchaczom pomocy naukowych, PSB, t. XXXV, s. 352–354 (Z. Kosiek); J. Sondel, op. cit., s. 1158.

¹⁶ Antoni Wolniewicz: ksiądz, nauczyciel religii w Szkole św. Barbary, proboszcz kościoła św. Mikołaja, Kalendarzyk polityczny...na rok 1834, s. 57; Kalendarzyk polityczny... na rok 184 4, s. 70

¹⁷ Walenty Knapczyński: profesor w Liceum św. Anny, Kalendarzyk 1834, s. 56.

¹⁸ Kajetan Kowalski: profesor klasy II w Kolegium św. Barbary, Kalendarzyk polityczny... na rok 1819, s. 58.

¹⁹ Józef Łęski (1760–1825): profesor astronomii i dziekan Wydziału Filozoficznego Akademii Krakowskiej 1812–1814, matematyk, kartograf i malarz; od 1803 i ponownie 1811–1824 kierownik Obserwatorium Astronomicznego w Krakowie, doprowadził do jego unowocześnienia, J. Sondel, op. cit., s. 785.

²⁰ Maksymilian Weisse (1798–1863): profesor astronomii i dyrektor Obserwatorium Astronomicznego UJ; doktorat z filozofii uzyskał w Wiedniu w 1821, doktorat z prawa w 1822, od 1823 asystent w wiedeńskim Obserwatorium Astronomicznym, od 1825 w krakowskim, doprowadził do zakupu wielu urządzeń astronomicznych, autor katalogu położenia gwiazd; za czasu jego dyrektury Obserwatorium zaczęło nadawać sygnał czasu, J. Sondel, op. cit., s. 1397–1398.

²¹ Wojciech Paciewicz (Pacewicz): nauczyciel języka francuskiego i niemieckiego w Liceum św. Barbary, Kalendarzyk polityczny...na rok 1819, s. 58.

²² Wincenty Karczewski (1789–1832): astronom, absolwent Uniwersytetu Wileńskiego, od 1811 zatrudniony w Obserwatorium Astronomicznym w Wilnie, od 1814 zastępca profesora astronomii, w l. 1818–1821 przebywał w Paryżu, studiując astronomię pod kierownictwem D.F.J. Arago, w l. 1821–1822 nauczyciel matematyki w Szkole Wojewódzkiej w Kielcach, w l. 1823–1825 adiunkt w Obserwatorium Astronomicznym UJ, w l. 1826–1831 pomocnik astronoma-obserwatora w Wilnie, Piotra Sławińskiego; popularyzator astronomii, autor licznych prac naukowych, w tym „Początków arytmetyki” i „Początków geometrii”, PSB t. XII, s. 41–42 (E. Rybka); J. Sondel, op. cit., s. 785, 924.