Protokół siedemdziesiątego czwartego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 1 grudnia 1825 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 292–296.
Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

1 XII 1825

[s. 292] Działo się na sesji Rady dnia 1 grudnia 1825 r.

W obecności JW Prezesa Senatu i Rady¹, JW senatora Grodzickiego², Prezesa Appelacyi Nikorowicza³, JWW Hoszowskiego⁴ Markowskiego⁵ i Krzyżanowskiego⁶, ZZ konserwatorów, JW Kosteckiego⁷, profesora wysłużonego i JW Woźniakowskiego⁸ delegowanego od Reprezentacyi, JX. Woronicza⁹ biskupa krakowskiego i niżej podpisanego sekretarza Rady¹⁰.

Przedmiot. Zastępca Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawia żądanie P. Bandtkie¹¹ bibliotekarza Uniwersytetu o dodanie mu 1000 złp do zwyczajnego funduszu na kupno książek w roku 1825/1826 przeznaczonego z powodów, że fundusz ten przez sprowadzenie wielu dzieł dla Intendenta Kopalń został znacznie zmniejszonym. Uchwalono. Uczynić odezwę do Senatu Rządzącego aby P. Bandtkie sumę 1000 złp z funduszu oszczędności Kasy Akademickiej wypłaciła sposobem forszusu na kupno książek do Biblioteki przeznaczonego, pod warunkiem aby ten awans w roku następnym zwróconym został z funduszu budgetem na pomnożenie Biblioteki Uniwersytetu wyznaczonego.

Przedmiot. Zastępca Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawia uchwałę Wydziału Matematyczno-Fizycznego względem ustanowienia pomocnika w Obserwatorium Astronomicznym w osobie P. Jana Steczkowskiego¹². [s. 293] Uchwalono. Odpowiedzieć Zastępcy Rektora, aby stosownie do dawniejszych poleceń ogłosił konkurs na posadę adiunkta przy Obserwatorium.

Przedmiot. P. Bogucki¹³ były profesor języka francuskiego w Liceum św. Anny uprasza o przywrócenie go do obowiązków. Uchwalono. Odpowiedzieć, że gdy postępowanie każdego nauczyciela powinno być bez skazy, a Rada znalazłszy poszlaki postępowania niezgodnego z tym powołaniem w osobie przedstawionego, uznała za słuszne uwolnić go od obowiązków i komu innemu posadę tę konferowała, przeto żądanie jego skutku otrzymać nie może.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia do zatwierdzenia Programmata profesorów matematyki niższej, teologii moralnej i Pisma świętego, i donosi, że inni

profesorowie oświadczyli, iż według tych samych Programmatów dawać będą obiekta swe w kursie br. jak dotąd wykładali. Uchwalono. Zatwierdzić obok wymienione trzy^a Programmata, z tą uwagą co do profesora matematyki niższej, iżby ten tak jak dotąd wykładał geometrię praktyczną, i to sam przez siebie, nie zaś przez zastępcę.

[s. 294] Przedmiot. P. Wakano^b audytor Uniwersitate podaje prośbę o udzielenie mu posady adiunkta Obserwatorium. Odesłać prośbę Zastępcy Rektora z poleceniem, aby ją właściwemu Wydziałowi zakommunikował.

Przedmiot. Senat Akademicki donosi o zrezygnowaniu Katedry Teologii Dogmatycznej przez JX Helbinowskiego¹⁴ i o wybraniu tymczasowego zastępcy w osobie JX Kozłowskiego profesora teologii moralnej. Uchwalono. Zatwierdzić wybór zastępcy i uczynić do Senatu Rządzącego odezwę, aby temuż aż do daty mianowania aktualnego profesora 2/3 części pensji aktualnego profesora z Kasy Akademickiej wypłacać polecił. Zastępcy Rektora zaś zalecić, aby na zawakowaną Katedrę Teologii Dogmatycznej konkurs zwyczajny ogłosić polecił.

Przedmiot. Szymon Skułdycki uprasza, aby synowi jego Feliksowi byłemu audytorowi nauk matematycznych pewny zasiłek był udzielonym, w celu doskonalenia się za granicą w nauce architektury i hydrauliki. Uchwalono. Przesłać prośbę tę Zastępcy Rektora w celu zakommunikowania jej właściwemu Wydziałowi do opinii, i przedstawienia tejże następnie Wielkiej Radzie.

[s. 295] Przedmiot. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawia prośbę P. Jana Rzesińskiego¹⁵ o konferowanie mu posady profesorkiej wakującej w Liceum św. Barbary z powodu utworzenia klasy VI. Uchwalono. Odpowiedzieć P. Rzesińskiemu, że gdy Rada mianowała już P. Mecherzyńskiego¹⁶ profesorem wakującej posady profesorskiej, więc na teraz nie może się przychylić do jego żądania, ma jednak w pamięci jego usposobienie się i talenta.

Przedmiot. P. Maksymilian Weisse¹⁷ za pośrednictwem Zastępcy Rektora przedstawia powtórnie żądanie względem przyznania mu pensji od dnia 1 czerwca pomimo iż obowiązki swe później objął. Uchwalono. Odpowiedzieć Panu Weisse, iż Rada nie znajduje się być spowodowaną do zmienienia uchwały z dnia 21 października.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia złożoną sobie przez P. Brodowicza¹⁸ profesora Kliniki Patologii i Terapii Szczególnej zdanie sprawy o stanie Instytutu Klinicznego, wsparte chlubnym świadectwem Wydziału Lekarskiego. Uchwalono. Rada odczytawszy i rozpoznawszy ten wywód świadczy o gorliwym i użytecznym P.

^a W oryginale: 3.

^b Nazwisko niezbyt czytelne.

Brodowicza poświęcaniu się i niezmordowanym staraniu, o ile można następne Instytutu Klinicznego urządzenia, ale nadto o ułatwienie medycyny kandydatom ćwieczenia się w tej sztuce [s. 296] postanowiła oświadczyć mu z tego względu zupełne swoje zadowolenie.

Przedmiot. Komisarz Rządowy JW senator Grodzicki i Zastępca Rektora donoszą, iż z woli Senatu urządzonym już został na klasę VI lokal w Liceum św. Barbary i przedstawiają potrzebę mianowania na profesora tegoż Liceum P. Karola Mecherzyńskiego, a na nauczyciela P. Rajmunda Wojciechowskiego, którzy według rozkładu ułożonego dawać będą obiekty im przydzielone. Uchwalono. Mianować P. Karola Mecherzyńskiego profesorem w Liceum św. Barbary z pensją 9000 złp, a P. Rajmunda Wojciechowskiego¹⁹ nauczycielem z pensją 1800 złp, z odezwą do Senatu Rządzącego, aby mianowanym stosowne patenty udzielił. Nie mniej ponieważ posad tych nie ma jeszcze na budgecie, aby takowe w budgecie z R. 1826/1827 zaprojektować. A tymczasem z funduszu minerwaliów obydwóm pensję 2/3 częściów aktualnej płacy wyrównywającą wypłacać polecił. O czym równie Zastępca Rektora i Prorektora Liceum św. Barbary zawiadomić wypada.

Na czym posiedzenie ukończyło się.

[Podpisy] Wodzicki, Darowski – sekretarz Rady.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Senat Akademicki, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Lekarski, Wydział Teologiczny, Katedra Teologii Dogmatycznej, Wydział Matematyczno-Fizyczny, Obserwatorium Astronomiczne, Katedra Hydrauliki i Architektury, Liceum św. Barbary, Biblioteka Jagiellońska, fundusz minerwaliów, kasa akademicka, lektorat języka francuskiego]

¹ Stanisław Wodzicki (1759–1843): prezes Senatu Rządzącego, polityk o przekonaniach ultrazachowawczych, wróg niezależności UJ, swoją polityką doprowadził do wydania przez rządy państw opiekuńczych Przepisów tymczasowych dla Uniwersytetu (1821), które uchylały liberalny Statut uczelni z 1818 r., zasadniczo ograniczając jej autonomię; cieszył się poparciem Metternicha i Nowosilcowa; położył zasługi w dziedzinie botaniki, autor sześciotomowego dzieła „O hodowaniu, użytku, mnożeniu i poznawaniu drzew, krzewów, roślin i ziół” (1818–1828), J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 1416–1417.

² Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie, członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

³ Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

⁴Mikołaj Hoszowski (1778–1828): senator WMK, w 1809 czł. Centralnej Komisji Rządu Tymczasowego, od 1816 sędzia Sądu Apelacyjnego WMK, od 1816 członek Komitetu Prawodawczego, w l. 1817–1828 marszałek sejmowy, od 1816 członek TNK, w l. 1817/18, 1824/25–1827/28 zast. profesora w Katedrze Umiejętności Politycznych; 1818/19–1822/23 profesor tamże, w 1824 dziekan Wydziału Prawa UJ, P. M. Żukowski, op.cit., s. 189–190; PSB, t. X, s. 33–34 (C. Bąk).

⁵ Józef Markowski (1758–1829): profesor chemii i mineralogii UJ, kilkakrotny dziekan Wydziału Lekarskiego; od 1782 studiował nauki matematyczno-fizyczne i lekarskie, stypendysta Komisji Edukacji Narodowej, w okresie pobytu w Paryżu prywatny lekarz cesarzowej Józefiny, położył duże zasługi w zakresie dydaktyki chemii, zorganizował i wyposażył gabinet chemiczny, od 1817 wykładowca mineralogii; w 1818 Nowosilcow jako konserwator UJ powołał go na swojego zastępcę, w tym charakterze Markowski okazał się zausznikiem władz zaborczych, J. Sondel, op. cit., s. 820–821.

⁶ Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego, 1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).

⁷ Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

⁸ Ignacy Woźniakowski (1779–1831): profesor medycyny i akuszerii UJ, czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w latach 1823/1824 senator WMK z ramienia UJ, pozbawiony Katedry Chirurgii i Akuszerii Teoretycznej w 1829, zmarł wskutek epidemii cholery, J. Sondel, op. cit., s. 547, 1279; „Gazeta Krakowska” nr 97 z 3 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 105 z 31 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 3 z 11 I 1824.

⁹ Jan Paweł Woronicz (1757–1829): od 1789 kanonik katedralny kijowski, w 1794 czł. Komisji Porządkowej Księstwa Mazowieckiego, 1800 czł. Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie, 1805 kanonik warszawski, 1808 czł. Rady Stanu Księstwa Warszawskiego, 1816 biskup krakowski, 1828 arcybiskup warszawski i prymas Królestwa Polskiego, K.R. Prokop, Poczet biskupów krakowskich, Kraków 1999, s. 214–220.

¹⁰ Wincenty Darowski (1787–1862): dr praw UJ, od 1816 r. urzędnik WMK, w tym sekretarz generalny Senatu Rządzącego (do 1843), czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w l. 1846–1851 prezes Komitetu Gospodarczo-Rolniczego (późniejszego Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego), zwolennik uwłaszczenia chłopów, PSB, t. IV, Kraków 1937, s. 443 (W. Sobociński).

¹¹ W oryginale: Bandkie. Jerzy Samuel Bandtkie (1768–1835): profesor bibliografii, językoznawstwa słowiańskiego i numizmatyki na Uniwersytecie Krakowskim, dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej 1811–1835; w 1812 otworzył przy BJ czytelnię dla publiczności, współzałożyciel Towarzystwa Naukowego Krakowskiego 1816, współautor Statutu uniwersyteckiego z 1818, J. Sondel, op. cit., s. 104–106.

¹² Jan Kanty Steczkowski (1800–1881): adiunkt w Obserwatorium Astronomicznym, profesor matematyki elementarnej UJ; od 1821 studiował na UJ matematykę, fizykę, chemię, mineralogię, biologię astronomię i mechanikę wyższą; w 1826 rozpoczął pracę jako adiunkt Obserwatorium Astronomicznego, w 1828 uzyskał doktorat z filozofii, od 1833 wykładowca matematyki wyższej, autor licznych prac naukowych, w tym 5- tomowego Elementarnego wykładu matematyki, J. Sondel, op. cit., s. 1249–1250.

¹³ Franciszek Bogucki: zastępca archiwariusza akademickiego oraz dozorca domów akademickich, nauczyciel języka francuskiego, Kalendarzyk polityczny...na rok 1819, s. 55–56.

¹⁴ Błażej Helbinowski (zm. 1846): profesor teologii dogmatycznej UJ, od 1822 r. czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego

¹⁵ Jan Kanty Hieronim Rzesiński (1803–1855): w l. 1822–1829, 1833–1850 adiunkt Biblioteki Jagiellońskiej, 1829–1831 zast. prof. (suplent) w Katedrze Filozofii, 1835–1837 zast. prof. (suplent) w Katedrze Bibliografii, 1831/32–1832/33 prof. nadzw. w Katedrze Prawa Rzymskiego, 1848/49–1850 zast. prof. (suplent) w Katedrze Encyklopedii Prawa, Prawa Natury i Kryminalnego, 1850–1853/54 prof. w Katedrze Filozofii Prawa i Prawa Narodów, 1854–1855 prof. w Katedrze Prawa Polskiego i Francuskiego; 1831–1848 adwokat sądowy, 1844 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów, w 1847 czł. TNK, w 1848 czł. krakowskiego Komitetu Narodowego, P. M. Żukowski, op. cit., s. 447–448; J. Sondel, op. cit., s. 1146–1147.

¹⁶ Karol Mecherzyński (1800–1881): profesor historii literatury polskiej UJ; od 1849 zastępca profesora literatury polskiej, od 1855 profesor, 1867–1868 zastępca dyrektora Biblioteki Jagiellońskiej, członek TNK oraz Akademii Umiejętności w Krakowie, J. Sondel, op. cit., s. 831.

¹⁷ Maksymilian Weisse (1798–1863): profesor astronomii i dyrektor Obserwatorium Astronomicznego UJ; doktorat z filozofii uzyskał w Wiedniu w 1821, doktorat z prawa w 1822, od 1823 asystent w wiedeńskim Obserwatorium Astronomicznym, od 1825 w krakowskim, doprowadził do zakupu wielu urządzeń astronomicznych, autor katalogu położenia gwiazd; za czasu jego dyrektury Obserwatorium zaczęło nadawać sygnał czasu, J. Sondel, op. cit., s. 1397–1398.

¹⁸ Józef Maciej Brodowicz (1790–1885) profesor medycyny UJ; absolwent medycyny na Uniwersytecie Wiedeńskim, od 1823 profesor Kliniki Lekarskiej UJ, w 1833 dziekan Wydziału Lekarskiego, 1839/40, 1840/41, 1847/48 rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 176–177.

¹⁹ Rajmund (Raymond) Wojciechowski: profesor w Liceum św. Barbary, Kalendarzyk polityczny Wolney i niepodległey Rzeczypospolitey Krakowskiey pod opieką Trzech Nayjaśniejszych i Najpotężnieyszych Monarchów zostaiącey na rok 1834, Kraków 1834, s. 57; Kalendarzyk polityczny krakowski na rok 1846, Kraków 1846, s. 84.