Protokół siedemdziesiątego piątego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 20 marca 1826 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 297–300.
Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

20 III 1826

[s. 278] Działo się na posiedzeniu Rady dnia 20 marca 1826 r.

W obecności JW Prezesa Senatu i Rady¹ i Grodzickiego², senatorów Soczyńskiego³, Prezesa Appelacyi Nikorowicza⁴, X. Łańcuckiego⁵ scholastyka Katedry Krakowskiej, Hoszowskiego ⁶ , Markowskiego⁷ Krzyżanowskiego⁸ ZZ konserwatorów, Woźniakowskiego⁹ delegowanego od Zgromadzenia Reprezentantów, sekretarza Rady¹⁰.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia żądanie P. Peszki¹¹ o upoważnienie go do zakupienia na rzecz Szkoły Malarskiej z funduszu 1000 złp na Zakład jego Katedry przypadającej, dwóch obrazów, jednego olejnego drugiego tuszowanego, które mają być oryginałami przez sławnych malarzy Smuglewicza i Czechowicza zrobionymi. Uchwalono. Rada w przekonaniu, że powyżej wspomniane dwa obrazy przez Wydział właściwy rozpoznanymi były, nabycie tychże za pożyteczne uznane zostało, upoważnia P. Peszkę do zakupienia ich, a Zastępcę Rektora upoważnia, aby mu na ten cel sumę 1000 złp z kolei na Zakład Katedry P. Peszki przypadającą z Kasy Akademickiej wypłacić polecił.

Przedmiot. P. Jasiński były uczeń Liceum uprasza do egzaminu z klasy VI i dojrzałości przypuszczonym był. Uchwalono. Kommunikować prośbę tę Zastępcy Rektora z wezwaniem, aby zniósłszy się z Prorektorem i profesorami tego Liceum, do którego Jasiński uczęszczał, dał opinię o ile by się można do tej prośby przychylić.

[s. 298] Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia prośbę P. Łuszczkiewicza¹² profesora w Liceum św. Anny podaną o udzielenie mu pozwolenia na oddalenie się od obowiązków na miesięcy cztery do miasta Wiednia, o zaawansowanie mu pensji na miesięcy sześć, i o ustanowienie z funduszu minerwaliów zastępcy. Uchwalono. Rada zważywszy, że już jeden profesor z tego Liceum bawi za granicą, odmawia pozwolenia na oddalenie się od obowiązków w czasie kursu letniego, jeżeli by jednak P. Łuszczkiewicz w czasie wakacji życzył sobie pojechać, na tedy upoważnić Zastępcę Rektora, iżby mu pensję etatową aż do ostatniego grudnia zaforszusował.

Przedmiot. P. Estreicher¹³ profesor botaniki wnosi dwie prośby, pierwszą o assygnowanie mu sumy 4000 złp na ukończenie łąki do Ogrodu Botanicznego wcielonej, drugą o wydrukowanie Katalogu plant. Uchwalono. Kommunikować te prośby Zastępcy Rektora z wezwaniem, aby się zniósł z Radą Rektorską i rzecz tę rozważył i swoją opinię Radzie przedstawił.

Przedmiot. X. Chudek ubiegający sie o Katedrę Teologii Dogmatycznej uprasza aby był uwolnionym od powtórnego konkursu. [s. 299] Uchwalono. Odpowiedzieć, że Rada nie może go uwolnić od powtórnego konursu z powodu, że poprzednio odprawiony nie został za dostateczny przez Wydział Teologiczny uznanym.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia podania Prorektorów obejmujące w sobie najprzód propozycję, aby egzamina w Liceach po ukończeniu tychże u jednych w drugim dopiero następowały, po wtóre, aby liczba egzaminatorów ex maturitatae była powiększoną, po trzecie, aby na druki programmatów i nagrody kwota 800 złp assygnowaną była. Uchwalono. Odpowiedzieć, iż egzamina kolejne, a mianowicie rano w Liceum św. Anny a po obiedzie w Liceum św. Barbary począwszy od dnia 17 lipca aż do 22 tegoż miesiąca odbywać się mają. Że Rada nie widzi potrzeby pomnażania egzaminatorów do egzaminowania ex maturitate, bowiem czas aż do ostatniego lipca jest dostateczny do ukończenia tego egzaminu. A do Senatu Rządzącego uczynić odezwę, aby kwotę 800 złp na ręce Dozorcy Domów Akademickich na cel wspomniany wypłacić polecił, pod obowiązkiem zdania rachunku.

Przedmiot. P. Krzyżanowski odczytał przedstawienie obejmujące zdanie Wydziału względem konkurrujących o Katedrę Architektury i Hydrauliki. [s. 300] Uchwalono. Rada zważając, że Wydział Matematyczno-Fizyczny dał najlepszą opinię co do programmatu przez P. Feliksa Radwańskiego¹⁴ jednego z konkurrujących kandydatów złożonego, tudzież mając na uwadze, iż przedmiot architektury jako nauki z natury swej dla różnych stanów i ludzi, potrzebnej ile możności dla zrobienia go każdemu przystępnym w języku krajowym wykładanym być powinien, uznała za rzecz najwięcej dogodną, aby tenże P. Radwański jako już usposobiony za granicę kosztem funduszu publicznego dla wydoskonalenia się i przypatrzenia się wspaniałym budowom i nabycia dobrego smaku w architekturze był wysłanym, i że mu Katedra Architektury i Hydrauliki z pożytkiem dla audytorów powierzoną być może. Że zaś Rada nie jest pewną, czyli P. Radwański propozycję tą przyjmie, upoważnia przeto członka swego JW Soczyńskiego, aby w tej mierze z P. Radwańskim rozmówił się i relację stosowną Radzie na następnym posiedzenie uczynił.

Na czym posiedzenie ukończyło się.

[Podpisy] Wodzicki, Darowski – sekretarz Rady.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Teologiczny, Katedra Teologii Dogmatycznej, Wydział Matematyczno- Fizyczny, Katedra Hydrauliki i Architektury, Szkoła Malarska, Ogród Botaniczny, Liceum św. Barbary, fundusz minerwaliów, kasa akademicka, egzamin maturalny]

¹ Stanisław Wodzicki (1759–1843): prezes Senatu Rządzącego, polityk o przekonaniach ultrazachowawczych, wróg niezależności UJ, swoją polityką doprowadził do wydania przez rządy państw opiekuńczych Przepisów tymczasowych dla Uniwersytetu (1821), które uchylały liberalny Statut uczelni z 1818 r., zasadniczo ograniczając jej autonomię; cieszył się poparciem Metternicha i Nowosilcowa; położył zasługi w dziedzinie botaniki, autor sześciotomowego dzieła „O hodowaniu, użytku, mnożeniu i poznawaniu drzew, krzewów, roślin i ziół” (1818–1828), J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 1416–1417.

² Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie, członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

³ Karol Soczyński (1781–1862): profesor weterynarii i medycyny UJ; od 1815 zastępca profesora w Katedrze Anatomii i Fizjologii, od 1822 kierownik Kliniki Lekarskiej, od 1831 profesor akuszerii teoretycznej w Katedrze Położnictwa oraz Chorób Kobiecych i Dzieci, pozbawiony Katedry w 1833, na sejmie 1824/1825 wybrany senatorem czasowym WMK, J. Sondel, op. cit., s. 1217; „PSB”, t. XL, Warszawa-Kraków 2000– 2001, s. 1–2 (S. T. Sroka).„Gazeta Krakowska” nr 2 z 5 stycznia 1825 r.

⁴ Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

⁵ Józef Łańcucki (1756–1841): archiprezbiter Bazyliki Mariackiej w Krakowie, 1809 dyrektor Wydziału Teologicznego, 1818 zast. prof. w Katedrze Teologii Pastoralnej i Wymowy Kaznodziejskiej, członek Komisji Organizacyjnej opracowującej konstytucję WMK oraz Komitetu Akademickiego, 1816 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1835–1837 Rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 780.

⁶ Mikołaj Hoszowski (1778–1828): senator WMK, w 1809 czł. Centralnej Komisji Rządu Tymczasowego, od 1816 sędzia Sądu Apelacyjnego WMK, od 1816 członek Komitetu Prawodawczego, w l. 1817–1828 marszałek sejmowy, od 1816 członek TNK, w l. 1817/18, 1824/25–1827/28 zast. profesora w Katedrze Umiejętności Politycznych; 1818/19–1822/23 profesor tamże, w 1824 dziekan Wydziału Prawa UJ, P. M. Żukowski, op.cit., s. 189–190; PSB, t. X, s. 33–34 (C. Bąk).

⁷ Józef Markowski (1758–1829): profesor chemii i mineralogii UJ, kilkakrotny dziekan Wydziału Lekarskiego; od 1782 studiował nauki matematyczno-fizyczne i lekarskie, stypendysta Komisji Edukacji Narodowej, w okresie pobytu w Paryżu prywatny lekarz cesarzowej Józefiny, położył duże zasługi w zakresie dydaktyki chemii, zorganizował i wyposażył gabinet chemiczny, od 1817 wykładowca mineralogii; w 1818 Nowosilcow jako konserwator UJ powołał go na swojego zastępcę, w tym charakterze Markowski okazał się zausznikiem władz zaborczych, J. Sondel, op. cit., s. 820–821.

⁸ Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego, 1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).