Protokół siedemdziesiątego dziewiątego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 15 czerwca 1826 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 311–315. Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

15 VI 1826

[s. 311] Działo się na posiedzeniu Rady dnia 15 czerwca 1826 r.

W obecności JW Prezesa Senatu i Rady1, senatorów Grodzickiego2 i Soczyńskiego3, Nikorowicza prezesa Appelacyi4, zastępców konserwatorów JWW Markowskiego5, Krzyżanowskiego6 i Hoszowskiego7, JW Kosteckiego8 profesora wysłużonego, JW Woźniakowskiego9 delegowanego od Reprezentacyi.

Przedmiot. P. Jakob Apenzeller, X. Jan Malisz10, X. Józef Pysz11, P. Jan Kogutowicz12, P. Kazimierz Ramza13 proszą o udzielenie im posady wakującej nauczyciela języka niemieckiego Liceum św. Anny. Uchwalono. Kommunikować te prośby Senatowi Akademickiemu do urzędowego użycia w stosunku art. 16 Statutu Licealnego, przy otwartym do tej posady konkursie, i kandydatów o tym kroku zainformować.

Przedmiot. P. Galli14 niegdyś uczeń Szkoły Sztuk Pięknycha zabrawszy klucze od mieszkania w Collegium Jurydycznym onemu gratix udzielonego, chociaż już od pół roku w nim nie mieszka, takowych oddać wzbrania się, i Rektor przedstawia, aby do oddania tychże był znaglonym. Uchwalono. Uczynić stosowną odezwę do Senatu Rządzącego, aby P. Gallego do oddania kluczów dozorcy Domów Akademickich znaglił.

[s. 312] Przedmiot. Rada Rektorska przedstawia opinię swą i Wydziału Matematyczno-Fizycznego w skutku zakommunikowanej onymże noty P. Estreicher15 profesora botaniki żądające funduszu na kontynuowanie robót około łąki do Ogrodu Botanicznego dodanej i wydrukowanie katalogu. Uchwalono. Rada zostawiając dla braku funduszu dalszemu czasowi drukowanie katalogu plant, tymczasowo wzywa Senat Rządzący, aby na kontynuowanie robót około łąki kwotę 3000 złp salvo calculo do rąk P. Estreicher profesora botaniki z Kasy Akademickiej wypłacić polecił.

Przedmiot. P. Paliga Karol magister dentystyki uprasza o konferowanie mu posady adiunkta przy Katedrze Chirurgii Praktycznej. Uchwalono. Kommunikować tę prośbę

a W oryginale: Pienknych.

Senatowi Akademickiemu z wezwaniem rozważenia jej i nadesłania Radzie stosownej opinii w przeciągu miesiąca jednego.

[s. 313] Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia prośbę P. Słonińskiego16 profesora w Liceum św. Anny o uwolnienie go dla słabości zdrowia od służby i o wyznaczenie mu emerytury. Uchwalono. Rada przekonawszy się z dowodów przez P. Słonińskiego złożonych, iż tenże dla osłabienia sił i wzroku dłużej obowiązków profesorskich pełnić nie może, jak niemniej iż od 20 lat służby rachuje uwalnia go od obowiązków i przeznacza mu wysłużoną pensję w sumie 1500 złp rocznie z funduszu budgetem na ten cel przyznanego od dnia 1 października pobierać się mającej, do której to chwili obowiązków swoich jeszcze dopełniać ma. W czym stosowną odezwę do Senatu Rządzącego względem wypłaty P. Słonińskiemu emerytury i do Zastępcy Rektora względem ogłoszenia konkursu do zawakowanej tym sposobem posady profesorskiej uczynić wypada.

Przedmiot. Józef Placer17 kandydat medycyny uprasza o udzielenie mu wsparcia dla doskonalenia się w Uniwersytecie Wiedeńskim, w anatomii, chirurgii i akuszerii. Uchwalono. Odpowiedzieć proszącemu, że jakkolwiek złożone przez niego świadectwa celującego postępu polecają go dostatecznie, przecieź Rada dla braku funduszów przychylić [s. 314] się do jego prośby nie jest w stanie.

Przedmiot. Zastępca Rektora przedstawia swą opinię na zakommunikowane mu wniesienie od Zgromadzenia Reprezentantów uczynione, względem udzielenia P. Stattler18 zasiłku dla udania się do Rzymu w celu doskonalenia się w sztuce malarskiej. Uchwalono. Oświadczyć Senatowi Rządzącemu, który wniosek ten Radzie zakommunikował, iż stan na dziś szczupły funduszów Kasy Akademickiej nie dopuszcza na teraz uczynić tego wydatku.

Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia potrzebę sprawienia tog i muczetów dla Wydziałów Akademickich w celu użycia tychże przy graduowaniu kandydatów. Uchwalono. Wezwać Zastępcę Rektora, aby wykaz kosztów sprawunku tego przedstawił.

Przedmiot. Zastępca Rektora daje zdanie swoje w okoliczność zażądanego przez Senatu Rządzącego objaśnienia, czyli by P. Sawiczewskiej nie mogła być udzielona pensja wdowia z funduszu oszczędności akademickich. [s. 315] Uchwalono. Odpowiedzieć Senatowi Rządzącemu, że gdy fundusz tak się wyczerpuje, że przy wyrachowaniu kosztów na reparacje Domów Akademickich trudno sobie jest obiecywać, aby co pozostało, przeto z funduszu oszczędności akademickich nie może uzyskać wsparcia.

Na czym posiedzenie ukończyło się.

[Podpisy] Wodzicki, Darowski – sekretarz Rady.

Protokół obrad niniejszy z powodu nastąpionego rozwiązania Wielkiej Rady na posiedzeniu uroczystym w tej mierze na Amphiteatrze Nowodworskim zagajonym, a to w dn. 5 miesiąca października 1826 r. zamkniętym został w Krakowie dnia jak wyżej.

[Podpisy] Wodzicki – prezes Rady, Darowski – sekretarz Rady.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Senat Akademicki, Rada Rektorska, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Matematyczno-Fizyczny, Katedra Chirurgii Praktycznej, Szkoła Sztuk Pięknych, Liceum św. Anny, Collegium Jurydyczne, ogród botaniczny, pensja emerytalna, Kasa Akademicka]

1 Stanisław Wodzicki (1759–1843): prezes Senatu Rządzącego, polityk o przekonaniach ultrazachowawczych,

wróg niezależności UJ, swoją polityką doprowadził do wydania przez rządy państw opiekuńczych Przepisów tymczasowych dla Uniwersytetu (1821), które uchylały liberalny Statut uczelni z 1818 r., zasadniczo ograniczając jej autonomię; cieszył się poparciem Metternicha i Nowosilcowa; położył zasługi w dziedzinie botaniki, autor sześciotomowego dzieła „O hodowaniu, użytku, mnożeniu i poznawaniu drzew, krzewów, roślin i ziół” (1818–1828), J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 1416–1417.

2 Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie,

członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

3 Karol Soczyński (1781–1862): profesor weterynarii i medycyny UJ; od 1815 zastępca profesora w Katedrze

Anatomii i Fizjologii, od 1822 kierownik Kliniki Lekarskiej, od 1831 profesor akuszerii teoretycznej w Katedrze Położnictwa oraz Chorób Kobiecych i Dzieci, pozbawiony Katedry w 1833, na sejmie 1824/1825 wybrany senatorem czasowym WMK, J. Sondel, op. cit., s. 1217; „PSB”, t. XL, Warszawa-Kraków 2000– 2001, s. 1–2 (S. T. Sroka).„Gazeta Krakowska” nr 2 z 5 stycznia 1825 r.

4 Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na

Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych

członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

5 Józef Markowski (1758–1829): profesor chemii i mineralogii UJ, kilkakrotny dziekan Wydziału

Lekarskiego; od 1782 studiował nauki matematyczno-fizyczne i lekarskie, stypendysta Komisji Edukacji Narodowej, w okresie pobytu w Paryżu prywatny lekarz cesarzowej Józefiny, położył duże zasługi w zakresie dydaktyki chemii, zorganizował i wyposażył gabinet chemiczny, od 1817 wykładowca mineralogii; w 1818 Nowosilcow jako konserwator UJ powołał go na swojego zastępcę, w tym charakterze Markowski okazał się zausznikiem władz zaborczych, J. Sondel, op. cit., s. 820–821.

6 Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego,

1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).

7 Mikołaj Hoszowski (1778–1828): senator WMK, w 1809 czł. Centralnej Komisji Rządu Tymczasowego, od

1816 sędzia Sądu Apelacyjnego WMK, od 1816 członek Komitetu Prawodawczego, w l. 1817–1828 marszałek sejmowy, od 1816 członek TNK, w l. 1817/18, 1824/25–1827/28 zast. profesora w Katedrze Umiejętności Politycznych; 1818/19–1822/23 profesor tamże, w 1824 dziekan Wydziału Prawa UJ, P. M. Żukowski, op.cit., s. 189–190; PSB, t. X, s. 33–34 (C. Bąk).

8 Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt

chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

9 Ignacy Woźniakowski (1779–1831): profesor medycyny i akuszerii UJ, czł. Towarzystwa Naukowego

Krakowskiego, w latach 1823/1824 senator WMK z ramienia UJ, pozbawiony Katedry Chirurgii i Akuszerii Teoretycznej w 1829, zmarł wskutek epidemii cholery, J. Sondel, op. cit., s. 547, 1279; „Gazeta Krakowska” nr 97 z 3 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 105 z 31 XII 1823; „Gazeta Krakowska” nr 3 z 11 I 1824.

10 Ks. Jan Malisz: nauczyciel katecheta w Szkole Wydziałowej, zastępca nauczyciela języka niemieckiego,

Kalendarzyk polityczny... na rok 1834, s. 58.

11 Józef Pysz (Pysch): profesor i dyrektor Szkoły Wydziałowej, Kalendarzyk polityczny... na rok 1834, s. 58.

12 Ks. Jan Kogutowicz: profesor Liceum św.Anny senior Bursy Jerozolimskiej i Philosophorum, Kalendarzyk

polityczny... na rok 1834, s. 56, 58.

13 Kazimierz Ramza: nauczyciel w Szkole Wydziałowej, następnie adiunkt przy Szkole Technicznej,

Kalendarzyk polityczny... na rok 1834, s. 58; Kalendarzyk na rok 1844, s. 83.

14 Jan Nepomucen Galli (1800–1891): rzeźbiarz, absolwent rzeźbiarstwa w Szkole Sztuk Pięknych,

wykładowca 1822/1823, członek Towarzystwa Dobroczynności, autor licznych prac rzeźbiarskich, Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, t. II, Wrocław 1975, s. 275– 276 (Z. Prószyńska).

15 Alojzy Estreicher (1786–1852): profesor historii naturalnej UJ, od 1809 dyrektor Ogrodu Botanicznego,

dziekan Wydziału Lekarskiego, 1831–1833 Rektor UJ, senator WMK, J. Sondel, op. cit., s. 373–374.

16 Franciszek Słoniński: profesor języka łacińskiego, historii powszechnej i geografii w klasach niższych

Liceum św. Anny (Kolegium Nowodworskiego), nauczyciel w Liceum św. Barbary, Kalendarzyk polityczny... na rok 1819, Kraków 1819, s. 58; Kalendarzyk polityczny... na rok 1834, s. 57.

17 Józef Placer: w 1843 r. praktykował jako lekarz w Krakowie, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów

1837/1838, Lista Reprezentantów na Zgromadzenie w miesiącu grudniu 1837 r., „Postanowienia Seymowe z r.1837/1838”, ANK, 29/200/62 (WMK II-42), k. nspg; obwieszczenie Wydziału Spraw Wewnętrznych z 30 I 1843, nr 11033, Dz. Rząd. WMK, 18 II 1843, nr 21–23, s. 84–86.

18 W oryginale: Sztatler. Wojciech Stattler (1800–1875): malarz, pedagog, od 1817 studiował nauki

matematyczno-fizyczne na UJ, malarstwa uczył się u Józefa Brodowskiego i Józefa Peszki w Szkole Sztuk Pięknych, w l. 1817–1823 studiował też w Rzymie i Wenecji, 1828 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, od 1831 profesor rysunków i malarstwa w SSP, PSB, t. XLII, Warszawa-Kraków 2003–2004, s. 584–588 (J. Polanowska).