Protokół osiemdziesiątego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 10 stycznia 1831 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 316–318.
Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

10 I 1831

[s. 316]

1831

W skutku reskryptu Senatu Rządzącego z dnia 5 stycznia br. do L. 60 na mocy oznajmionej sobie woli Trzech^a Najjaśniejszych Dworów, Statut ostatni Uniwersytecki, z mocy którego Kuratoria ustanowioną została, jest zawieszonym, a pierwiastkowy Statut Uniwersytetu łącznie z Urządzeniem Senatu z dnia 4 maja 1821 r. moc swoją odzyskał, a tym samym Wielka Rada na powrót przywróconą została. Złożona z następujących członków. Z JW prezesa Senatu Wodzickiego¹, jako prezydującego w Radzie, JWX biskupa krakowskiego Skórkowskiego², z senatorów delegowanych JWW Grodzickiego³ i Bartla⁴, z zastępców konserwatorów JWW Krzyżanowskiego⁵, Markiewicza⁶ i Brodowicza⁷, zastępcę Rektora Uniwersytetu, z scholastyka katedralnego krakowskiego JWX Łańcuckiego⁸, z profesora wysłużonego JW Kosteckiego⁹, z JW Like¹⁰ z grona obywateli przez Senat Rządzący w duchu oznajmionej sobie woli Trzech^b Najjaśniejszych Dworów powołanego

Działo się na posiedzeniu Rady dnia 10 stycznia 1831 r.

W obecności JW Prezesa Senatu jako prezesa Rady, JWX biskupa krakowskiego, senatorów delegowanych JW Grodzickiego i Bartla, zastępców konserwatorów JWW Krzyżanowskiego, Markiewicza i Brodowicza, JWX Łańcuckiego scholastyka katedralnego krakowskiego, JW Kosteckiego profesora wysłużonego, JW Like wybranego z grona obywateli, na koniec JDO Nikorowicza prezesa Sądu Appelacyjnego¹¹.

Przedmiot. Rada przystąpiwszy do organizacji swej na zgłoszenie się do niej dawniejszego jej sekretarza, tudzież P. Brzuchalskiego¹² sekretarza Kuratorii. No. 4 i 5 DK. Uchwalono. Powołała do dalszego na powrót sprawowania obowiązków sekretarza P. Darowskiego¹³, referendarza Senatu, przeznaczając mu wyznaczone

^a W oryginale: 3.

^b W oryginale: 3.

dawniejszym budgetem 1500 złp tytułem wynagrodzenia, które tym sposobem pobierać ma, iż 1000 złp pobierać ma też same, które dotąd pobiera z Kasy Głównej, w moc budgetu obowiązującego, a 500 złp Kasa Akademicka ma mu dopłacać. P. Brzuchalskiego mianuje Rada sekretarzem Dozoru Głównego Szkół Początkowych w skutku przedstawienia go przez JWX Łańcuckiego prezesa Dozoru tychże Szkół, przeznaczając mu ad personam pensję 1500 złp, którą pobierać [s. 317] ma z następujących funduszów, to jest: 600 złp z funduszu szkół początkowych, jako etatem do tej posady przywiązaną, a resztujące 900 złp, które w nagrodę zasług P. Brzuchalskiemu dodanymi zostały, z funduszu pensji byłego sekretarza Kuratorii Generalnej.

Przedmiot. Były skład Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych wnosi prośbę, aby ze względu na niespodziewane Magistratury tej zniesienie, w skutku którego urzędnicy ją składający z obowiązków swych uwolnionymi zostali, przynajmniej kwartalnie płacę uzyskał. P. Łącki były podinspektor uprasza o posadę jako bez funduszu zostający. No 3 DK. Uchwalono. Obydwie prośby, jedną byłych członków Kuratorii drugą P. Łąckiego przesłać w oryginałach Senatowi polecając względom jego te wszystkie osoby, które przez zmianę zaprowadzoną posady utraciły, ze zwróceniem uwagi Senatu, że fundusze na Kuratorię budgetem przeznaczone, a przez rozwiązanie onejże w oszczędności pozostałe posłużyć mogą za środki do wynagrodzenia osób zasłużonych.

Przedmiot. Stosownie do reskryptu Senatu Rządzącego z dnia 5 stycznia br. do L. 60. No 2 DK. Uchwalono. Delegować P. Darowskiego sekretarza Rady do odebrania w porządku wszelkich akt Kuratorii Generalnej, a następnie zdania Radzie raportu, w jakim stanie oneż znalazł i co by jeszcze do ułatwienia w nich zostawało.

Przedmiot. JW Prezes Senatu i Rady wnosi, aby przedsięwzięte były środki, aby młodzież ucząca się w Uniwersytecie i Liceach utrzymaną była w pilności naukowej, w przystojnym zachowaniu się, aby zachowany był pewny porządek pomiędzy rzeczoną młodzieżą, iżby jej dostojność nie była naruszaną przybieraniem przez osoby do niej nie należące charakteru audytorów lub uczniów. No 1 DS. [s. 318] Uchwalono. 1º. Polecić Rektorowi Uniwersytetu, iżby rozkazując sporządzić dokładną listę wszystkich uczniów, tak Uniwersytetu jak Liceów i takową tak Wielkiej Radzie jak i Senatowi najspieszniej złożył, z wyszczególnienim tych, którzy aktualnie na lekcje uczęszczają, i tych, którzy na nie uczęszczać zaprzestali. 2º. Aby podobną Listę Dyrektorów wszystkich sporządzić polecił. 3º. Polecić Rektorowi, aby rozkazał jej obrachować kosztem funduszu Kancelarii Rektorskiej Akademickiej certyfikaty w formie ćwiartki arkusza, w które każdy audytor ręką dziekana Wydziału a każdy uczeń licealny ręką Prorektora respective ma być wpisany, które to certyfikaty mają być rozdane audytorom i uczniom, aby oneż mieli przy sobie, gdy extra moenia Uniwersytetu lub Liceów znajdować się będą.

Na czym posiedzenie ukończyło się.

[Podpis] J. Sołtykowicz – prezydujący na Radzie.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kuratoria Generalna Instytutów Naukowych, Liceum św. Barbary, Dozór Główny Szkół Początkowych, Liceum św. Anny, Kasa Akademicka]

¹ Stanisław Wodzicki (1759–1843): prezes Senatu Rządzącego, polityk o przekonaniach ultrazachowawczych, wróg niezależności UJ, swoją polityką doprowadził do wydania przez rządy państw opiekuńczych Przepisów tymczasowych dla Uniwersytetu (1821), które uchylały liberalny Statut uczelni z 1818 r., zasadniczo ograniczając jej autonomię; cieszył się poparciem Metternicha i Nowosilcowa; położył zasługi w dziedzinie botaniki, autor sześciotomowego dzieła „O hodowaniu, użytku, mnożeniu i poznawaniu drzew, krzewów, roślin i ziół” (1818–1828), J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 1416–1417.

² Karol Skórkowski (1768–1851): biskup krakowski od 1828, kanclerz UJ; w 1835 r. udał się na wygnanie do Opawy, Kalendarzyk polityczny... na rok 1834, s. 82; J. Urban, Diecezja krakowska w XIX wieku, [w:] Kościół krakowski w tysiącleciu, Kraków 2000, s.

³ Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie, członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

⁴ Jan Kanty Bartel (Bartl) (ok. 1780–1847): obywatel WMK, prawnik, aptekarz, kupiec, czł. Komisji Włościańskiej, sędzia pokoju, w l. 1823–1832 senator WMK (od 1824 dożywotni), 1820/21, 1822/23, 1827 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów (jako senator delegowany; był zarazem marszałkiem sejmu), zam. w Krakowie przy ul. Grodzkiej pod L. 25, wyrok Sądu Apelacyjnego z 5 VII 1833, 29/200/1750 (WM 277), k. 429–432; „Gazeta Krakowska” 1820, nr 102; 1823, nr 4; 1825, nr 2; „Dyariusz Czynności Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey roku 1822”, 29/200/46 (WMK II-26), k. 10; „Dyariusz Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey”.

⁵ Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego, 1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).

⁶ Roman Markiewicz (1772–1841): profesor fizyki, w l. 1820–1823 dwukrotny dziekan Wydziału Matematyczno-Fizycznego UJ, współtwórca „statutu karności” dla uczniów licealnych, od 1829 zastępca konserwatora UJ z ramienia Rosji, wykładał fizykę teoretyczną i eksperymentalną, w l. 1832–1838 prowadził kurs mechaniki dla rzemieślników, J. Sondel, op. cit., s. 819–820.

⁷ Józef Maciej Brodowicz (1790–1885) profesor medycyny UJ; absolwent medycyny na Uniwersytecie Wiedeńskim, od 1823 profesor Kliniki Lekarskiej UJ, w 1833 dziekan Wydziału Lekarskiego, 1839/40, 1840/41, 1847/48 rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 176–177.

⁸ Józef Łańcucki (1756–1841): archiprezbiter Bazyliki Mariackiej w Krakowie, 1809 dyrektor Wydziału Teologicznego, 1818 zast. prof. w Katedrze Teologii Pastoralnej i Wymowy Kaznodziejskiej, członek Komisji Organizacyjnej opracowującej konstytucję WMK oraz Komitetu Akademickiego, 1816 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1835–1837 Rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 780.

⁹ Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.