Protokół osiemdziesiątego trzeciego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 31 maja 1831 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 77, s. 327–331.
Edycja krytyczna: Mateusz Mataniak.

31 V 1831

[s. 327] Działo się na posiedzeniu dnia 31 maja 1831 r.

Obecni: senator prezydujący Sobolewski1, członkowie i senatorowie Grodzicki2 i Bartel3, prezes Appelacyi Nikorowicz4, X Łańcucki5 archiprezbiter kościoła Najświętszej Maryi Panny, Rektor Uniwersytetu Estreicher6, zastępcy konserwatorów profesorowie Markiewicz7 i Brodowicz8, Kostecki9 profesor wysłużony, Like10 sędzia delegowany z grona obywatelskiego.

[s. 328] Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia o udzielenie JX. Malisz11 zastępcy nauczyciela języka niemieckiego w Liceum św. Anny nominacji na aktualnego nauczyciela. L. 40. Uchwalono. Rada zważywszy, iż JX Malisz lat kilka pełni już zastępczo obowiązki nauczyciela języka niemieckiego w Liceum św. Anny z pożytkiem młodzieży, tegoż aktualnym nauczycielem z pensją do tej posady etatem przywiązaną nominuje i wzywa Senat Rządzący o wydanie nowo mianowanemu stosowanego patentu.

Przedmiot. Jan Bizański12 nauczyciel bezpłatny w Akademii Sztuk Pięknych przy Uniwersytecie tutejszym prosi o zanominowanie go profesorem nadzwyczajnym w tejże Akademii za wynagrodzeniem z funduszu oszczędności. No 49. Uchwalono. Prośbę P. Bizańskiego przesłać Rektorowi Uniwersytetu z wezwaniem udzielenia Radzie dokładnego i na mocnym przekonaniu się opartego objaśnienia, na jakim stopniu wydoskonalenia się znajduje się P. Bizański, od jak dawnego czasu naucza objektów przez siebie w prośbie powołanych, w Akademii Sztuk Pięknych, z jakim pożytkiem i w jaki sposób udowodnionym. Czyli zasługuje na udzielenie tytułu profesora nadzwyczajnego, a na wypadek sprzyjający, o ile zadanie jego względem wyznaczenia mu wsparcia z funduszu oszczędności lub minerwaliów mogło by mieć miejsce.

Przedmiot. P. Stattler13 uprasza aby mu kwota 1177 złp 23 gr. wyłożona na sprowadzenie antyków z Rzymu zwróconą została, tudzież składa rachunek ze składek zebranych dla Akademii Sztuk Pięknych. [s. 329] Uchwalono.

Niniejsza publikacja została sfinansowana ze środków Priorytetowego Obszaru Badawczego Heritage w ramach Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim


Zażądać od Rektora Uniwersytetu objaśnienia, czyli antyki w przedstawieniu P. Stattlera wyłuszczone a do Krakowa na ręce P. Kirchmayer nadeszłe już odebranymi zostały. Czyli należytość reklamowana przez P. Stattlerb jest mu wypłaconą i z jakiego funduszu. Czyli pozostałe w ręku jego ze składki 351 złp 2 gr. zwrócone zostały Kasie Uniwersytetu, lub też jeszcze w rękach P. Stattleracznajdują się.

Przedmiot. Rektor Uniwersytetu przedstawia prośbę wniesioną do siebie przez JX. Karpińskiego dotychczasowego zastępcę Prorektora Liceum św. Barbary z wnioskiem, aby JX. Karpiński aktualnym tegoż Liceum był zamianowanym. Uchwalono. Zważywszy, że JX. Karpiński przez 12 lat obowiązki nauczycielskie w Liceum św. Barbary sprawował, zważywszy nadto, że już lat cztery pełni urząd zastępcy Prorektora w tymże Liceum, tegoż aktualnym Prorektorem z pensją do tej posady etatem przywiązaną mianuje w Liceum św. Barbary, a zarazem wzywa Senat, aby nowo mianowanemu stosowny patent wydać zechciał.

Przedmiot. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawia podanie Prorektora Liceum św. Barbary względem wydania asygnacji na wynagrodzenie P. Kilińskiego, który P. Kulawskiego14 w czasie jego słabości przez 28 dni zastępował. Uchwalono. Rada zważywszy, że wedle przepisów Statutu Akademickiego profesor w czasie swej choroby zastępowany nic ze swej pensji tracić nie ma, uchwala aby uczynić wezwanie do Senatu Rządzącego, iżby JX. Kilińskiemu kwotę 155 złp 17 gr. jako 2/3 częściom pensji przez P. Kilińskiegod pobieranej odpowiadającą i za czas 28 dniowy przypadającą z Kasy Akademickiej wypłacić polecił.

[s. 330] Przedmiot. Rektor Uniwersytetu przedstawia prośbę P. Weisse15 profesora astronomii i dyrektora Obserwatorium wniesioną o udzielenie mu upoważnienia do udania się do Wiednia w celu asystowania w imieniu tutejszego Uniwersytetu posiedzeniom Zgromadzenia ludzi uczonych, które na ten rok w Wiedniu zbiera się, na które to Zgromadzenie został przez P. Littrow sekretarza tegoż Zgromadzenia zaproszonym, a zarazem prosi o udzielenie mu funduszu na pokrycie kosztów tego wysłannictwa. Uchwalono. Rada zważywszy, że P. Weisse został na posiedzenia tegoż Zgromadzenia zaproszonym, zezwala na to, aby do Wiednia udał się, i postanowiła przedstawić Senatowi Rządzącemu, iżby na pokrycie kosztów podróży P. Weisse kwotę 600 złp z funduszu oszczędności akademickich wypłacić polecił. Wprzód jednak uznała za stosowne wezwać Rektora Uniwersytetu, iżby się za pośrednictwem Wydziału Matematyczno-Fizycznego zainformować, czyli P. Weisse wypracował rozprawę uczoną w przedmiocie sobie właściwym, dla odczytania onejże

a W oryginale: Sztatler.

b W oryginale: Sztatler.

c W oryginale: Sztattlera.

d Powinno być: Kulawskiego.

Niniejsza publikacja została sfinansowana ze środków Priorytetowego Obszaru Badawczego Heritage w ramach Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim


na posiedzeniu wspomnianego Zgromadzenia, a następnie aby Radę o tym zawiadomił.

Przedmiot. Rektor Uniwersytetu przedstawia prośbę P. Brodowskiego16 profesora malarstwa i rysunków o sprowadzenie talki z Paryża dla Akademii Sztuk Pięknych tudzież assygnowanie 400 złp na inne Szkoły Sztuk Pięknych potrzeby. Uchwalono. Zażądać od Rektora Uniwersytetu dokładnego objaśnienia w okolicznościach następujących, jako to: 1. Jaki fundusz przeznaczony jest budgetem na każdą Katedrę w Akademii Sztuk Pięknych. [s. 331] 2. Jaki trwał system w rozdzielaniu tego funduszu pomiędzy profesorów. 3. Czyli fundusz ten jest wyczerpanym lub też zostaje w Kasie Akademickiej i w jakiej ilości, tak z lat przeszłych jak w roku bieżącym.

Przedmiot. P. Estreicher17 profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego Katedry Zoologii i Botaniki uprasza, aby mu kwota 400 złp na Zakład Gabinetu Zoologicznego przeznaczona na rok 1830/1831 przypadająca wypłaconą była, której wypłata wstrzymaną została z powodu, iż Kuratoria Generalna z niej potrąciła pensję przez posługacza tego Gabinetu i Katedry Botaniki pobieraną. Uchwalono. Przedstawić okoliczność tą Senatowi Rządzącemu z przychylną opinią, i żądać, by kwota 400 złp w zupełności P. Estreicher wypłaconą była, a pensja posługacza aby była zaspokajaną z funduszu tego samego, z jakiego uiszczaną jest pomocnikom Katedr Fizyki i Chemii.

Na czym posiedzenie ukończonym zostało.

[Podpisy] Kucieński – senator prezydujący, Darowski – sekretarz Rady.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Senat Akademicki, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Matematyczno-Fizyczny, Katedra Farmacji, Liceum św. Barbary, Liceum św. Anny, fundusz minerwaliów, Dozorca Gmachów Akademickich, kasa akademicka, lektorat języka francuskiego, pensja emerytalna, Bursa Jerozolimska]

1 Ludwik Sobolewski (1781–1858): urzędnik Wolnego Miasta Krakowa, od 1820 r. senator, kilkakrotny senator prezydujący w Senacie Rządzącym, od 1827 r. stał na czele Dyrekcji Policji, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1837/38, Poczet sołtysów, wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta Krakowa (1228 2010), red. B. Kasprzyk, Kraków 2010, s. 763.

2 Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie, członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

3 Jan Kanty Bartel (Bartl) (ok. 1780–1847): obywatel WMK, prawnik, aptekarz, kupiec, czł. Komisji Włościańskiej, sędzia pokoju, w l. 1823–1832 senator WMK (od 1824 dożywotni), 1820/21, 1822/23, 1827 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów (jako senator delegowany; był zarazem marszałkiem sejmu), zam. w Krakowie przy ul. Grodzkiej pod L. 25, wyrok Sądu Apelacyjnego z 5 VII 1833, 29/200/1750 (WM 277), k. 429–432; „Gazeta Krakowska” 1820, nr 102; 1823, nr 4; 1825, nr 2; „Dyariusz Czynności Seymu

Niniejsza publikacja została sfinansowana ze środków Priorytetowego Obszaru Badawczego Heritage w ramach Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim


Rzeczypospolitey Krakowskiey roku 1822”, 29/200/46 (WMK II-26), k. 10; „Dyariusz Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey”.

4 Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

5 Józef Łańcucki (1756–1841): archiprezbiter Bazyliki Mariackiej w Krakowie, 1809 dyrektor Wydziału Teologicznego, 1818 zast. prof. w Katedrze Teologii Pastoralnej i Wymowy Kaznodziejskiej, członek Komisji Organizacyjnej opracowującej konstytucję WMK oraz Komitetu Akademickiego, 1816 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1835–1837 Rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 780.

6 Alojzy Estreicher (1786–1852): profesor historii naturalnej UJ, od 1809 dyrektor Ogrodu Botanicznego, dziekan Wydziału Lekarskiego, 1831–1833 Rektor UJ, senator WMK, J. Sondel, op. cit., s. 373–374.

7 Roman Markiewicz (1772–1841): profesor fizyki, w l. 1820–1823 dwukrotny dziekan Wydziału Matematyczno-Fizycznego UJ, współtwórca „statutu karności” dla uczniów licealnych, od 1829 zastępca konserwatora UJ z ramienia Rosji, wykładał fizykę teoretyczną i eksperymentalną, w l. 1832–1838 prowadził kurs mechaniki dla rzemieślników, J. Sondel, op. cit., s. 819–820.

8 Józef Maciej Brodowicz (1790–1885) profesor medycyny UJ; absolwent medycyny na Uniwersytecie Wiedeńskim, od 1823 profesor Kliniki Lekarskiej UJ, w 1833 dziekan Wydziału Lekarskiego, 1839/40, 1840/41, 1847/48 rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 176–177.

9 Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

10 Wojciech Like (zm. 1875): aptekarz, sędzia pokoju, dziedzic wsi Ujazd, w l. 1818/19, 1819/20, 1821/22, 1824/25, 1826/27 i 1833 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów, w 1833 był zastępcą senatora WMK, zam. w Krakowie pod L. 339, wyrok Trybunału z 7 VII 1817, 29/200/1963 (Tryb 160), k. 85–87; wyrok Sądu Apelacyjnego z 17 XI 1826, 29/200/1729 (WM 256), k. 1479–1482; wyrok Sądu Ostatniej Instancji z 26 IV 1827, 29/200/1663 (WM 190), k. 765–768; ogłoszenie Senatu Rządzącego z 16 VIII 1833 nr 5175 DGS, „Dziennik Praw WMK” z 1833 r.; „Gazeta Krakowska” 1818, nr 99; 1819, nr 99; 1821, nr 97; 1824, nr 98, 1826, nr 98; 1833, nr 219; Lista Reprezentantów na Zgromadzenie w miesiącu sierpniu 1833 roku, „Akta Seymu Wolnego Miasta Krakowa i Jego Okręgu z roku 1833-go”, 29/200/60 (WMK II-40), k. 57–58; „Dyaryusz Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey roku 1833”, 29/200/59 (WMK II-39), k. 5–6.

11 Ks. Jan Malisz: nauczyciel katecheta w Szkole Wydziałowej, zastępca nauczyciela języka niemieckiego, Kalendarzyk polityczny... na rok 1834, s. 58.

12 W oryginale: Biżański. Jan Nepomucen Bizański (1804–1878): w l. 1822–1824 studiował w Szkole Sztuk Pięknych, następnie w ASP w Wiedniu, od 1834 nauczyciel rysunku w Liceum św. Anny i Liceum św. Barbary, od 1838 profesor rysunku i malarstwa w Oddziale sztuk przy Instytucie Technicznym, Kalendarzyk polityczny 1844, s. 83; PSB, t. II, Kraków 1936 (Tadeusz Seweryn).

13 W oryginale: Sztattler. Wojciech Stattler (1800–1875): malarz, pedagog, od 1817 studiował nauki matematyczno-fizyczne na UJ, malarstwa uczył się u Józefa Brodowskiego i Józefa Peszki w Szkole Sztuk Pięknych, w l. 1817–1823 studiował też w Rzymie i Wenecji, 1828 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, od 1831 profesor rysunków i malarstwa w SSP, PSB, t. XLII, Warszawa-Kraków 2003–2004, s. 584–588 (J. Polanowska).

14 Walenty Kulawski: w l. 1848–1851 zastępca profesora historii powszechnej UJ; od 1830 doktor filozofii, profesor w Liceum św. Anny (Kolegium Nowodworskiego), autor prac poświęconych historii Śląska, J.

Niniejsza publikacja została sfinansowana ze środków Priorytetowego Obszaru Badawczego Heritage w ramach Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim


Sondel, op. cit., s. 735; Kalendarzyk polityczny Wolney i niepodległey Rzeczypospolitey Krakowskiey pod opieką Trzech Nayjaśniejszych i Najpotężnieyszych Monarchów zostaiącey na rok 1834, Kraków 1834, s. 36.

15 Maksymilian Weisse (1798–1863): profesor astronomii i dyrektor Obserwatorium Astronomicznego UJ; doktorat z filozofii uzyskał w Wiedniu w 1821, doktorat z prawa w 1822, od 1823 asystent w wiedeńskim Obserwatorium Astronomicznym, od 1825 w krakowskim, doprowadził do zakupu wielu urządzeń astronomicznych, autor katalogu położenia gwiazd; za czasu jego dyrektury Obserwatorium zaczęło nadawać sygnał czasu, J. Sondel, op. cit., s. 1397–1398.

16 Józef Brodowski (1772–1853): malarz, przedstawiciel klasycyzmu, nauczyciel rysunku w Liceum św. Anny, następnie profesor Szkoły Sztuk Pięknych, PSB, t. II, Kraków 1936, s. 446–447 (F. Kopera); Kalendarzyk polityczny... na rok 1819, s. 54.

17 Alojzy Estreicher (1786–1852): profesor historii naturalnej UJ, od 1809 dyrektor Ogrodu Botanicznego, dziekan Wydziału Lekarskiego, 1831–1833 Rektor UJ, senator WMK, J. Sondel, op. cit., s. 373–374.

Niniejsza publikacja została sfinansowana ze środków Priorytetowego Obszaru Badawczego Heritage w ramach Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim