Protokół setnego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 28 września 1832 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 78, s. 15–18. Edycja krytyczna: Paulina Kamińska.
28 IX 1832
[s. 15] 7. Działo się na posiedzeniu Rady dnia 28 września 1832 r.
W obecności JW Wasserab1 senatora prezydującego, senatorów Grodzickiego2 i Bartla3, prezesa Appellacyi Nikorowicza4, JX. Łańcuckiego5 scholastyka katedralnego krakowskiego, zastępców konserwatorów Markiewicza6 i Krzyżanowskiego7, P. Kosteckiego8 wysłużonego profesora i P. Like9 powołanego z rzędu obywateli.
[s. 16]. 38. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu przedstawia do zatwierdzenia pięć wykazów potrzeb Katedr Wydziału Matematyczno–Fizycznego na rok 1832/33 zakupić się mających z funduszu budgetem oznaczonego. No 181. Uchwalono. Wykazy jako obejmujące kwoty etatem objęte zatwierdzić i upoważnić Rektora, iżby upoważnił Kasę Akademicką do stosownych wypłat respective profesorom, z obowiązkiem zdania w czasie swoim z tego awansu usprawiedliwionego rachunku.
39. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu przedstawia spisy książek dla Wydziałów i Biblioteki na rok 1832/33 z funduszu na ten przedmiot budgetem wyznaczonego zakupić się mających. No 190. Uchwalono. Rada zważywszy, że niektóre wykazy nie obejmują zebrania ogólnej sumy ani ewaluacji monety zagranicznej na krajową, że niektóre wykazy są nieporządnie i niewyraźnie spisane, że na koniec rekapitulacja nie obejmuje sumy mającej być użytą dla każdego z osobna Wydziału, lecz ogólnie dla wszystkich kładzie sumę 4000 złp, kiedy Wydział Lekarski bierze tylko na książki 584 złp, przeto przy zwrocie wykazów wzywa Rektora, aby wspomnione wykazy sprostować polecił i stosować się do § 147 Urządzenia Wewnętrznego Szkoły Głównej.
40. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu przedstawia Radzie raport Prorektora Liceum św. Anny uczyniony, w przedmiocie zaassygnowania z funduszu minerwaliów P. Skowrońskiemu za zastępstwo P. Piotra Wyszkowskiego10 nauczyciela kaligrafii kwotę 150 złp za czas od 28 maja do 12 lipca. P. Wyszkowski był chorobą złożony. No 191. Uchwalono. Wezwać Rektora Uniwersytetu, aby złożył raport jaki był remanent funduszu minerwaliów z dniem 1 czerwca br., a następnie jaki po tej epoce wydatek z niego nastąpił, a to aby Rada postawioną była w stanie regulowania się z wydatkami.
[s. 17] 41. Przedmiot. P. Józef Jakubowski11 doktor medycyny przedstawia prośbę o zamianowanie go profesorem Katedry Patologii i Terapii tudzież Materii Lekarskiej z uwolnieniem od konkursu. No 196. Uchwalono. Mianować P. Józefa Jakubowskiego profesorem zwyczajnym publicznym obok rzeczonej Katedry z uwolnieniem od konkursu, a to w moc § a Urządzenia Wewnętrznego Uniwersytetu, a pensję 6000 złp i stosowne przedstawienie do Senatu uczynić względem wydania mu patentu.
42. Przedmiot. P. Schmelzerb wdowa po zmarłym profesorze rzeźbiarstwa pozostała wnosi prośbę o udzielenie onejże pensji wdowiej jako bez żadnego funduszu utrzymania siebie i małoletnich dziatek zostawionej. No 197. Uchwalono. Uczynić przedstawienie do Senatu Rządzącego, aby p. Schmelzerc od dnia 1 października pensję wdowią w stosunku 1000 złp oszczędzonychd na Katedrze Medycznej przez zmarłego profesora Boduszyńskiego12 posiadanej wypłaconą była, aż do czasu ustanowienia nowego budgetu.
43. Przedmiot. Bereyter Uniwersytetu wnosi prośbę o udzielenie mu gratyfikacji w kwocie 300 złp za szkody poniesione z powodu usunięcia go z ujeżdżalni zamkowej w czasie wkroczenia do kraju tutejszego wojsk Cesarstwa Rosyjskiego. No 198. Uchwalono. Prośbę tę kommunikować Rektorowi Uniwersytetu z poleceniem sprawdzenia przywiedzionych okoliczności i przedstawienia ich Radzie.
44. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu składa zażądane od niego wyjaśnienie dotyczące okoliczności przywiedzionej w podaniu P. Sołłowiewicza13 [s. 18] dla usprawiedliwienia swego z kraju tutejszego oddalenia się i opuszczenia Katedry Języka Rosyjskiego. Nr 179. Uchwalono. Odpowiedzieć P. Sołłowiewiczowi, że ponieważ nie dopełnił przepisów § 76 Urządzenia Wewnętrznego Uniwersytetu wymaganych, przeto Rada znalazła się być spowodowaną Katedrę Języka Rosyjskiego kwalifikowanym zastępcą nauczyciela osadzić.
45. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu przedstawia do zatwierdzenia Radzie projekt do nowej Ordynacji Ogrodu Botanicznego. No 153. Uchwalono. Zwrócić Rektorowi Uniwersytetu rzeczoną obok Ordynację z wezwaniem, aby takową jako tak pod względem ekonomicznym i naukowym a nawet rachunkowości ważną wspólnie z delegacją z Senatu Akademickiego wyznaczyć się mającą tudzież z ogrodnikiem, a nawet o ile dotyczy rachunkowości, z rachmistrzem z Biur Senatu wyznaczonym roztrząsnął, a następnie dopiero tak zgłębioną Radzie do zatwierdzenia przedstawił.
Na czym posiedzenie ukończonym zostało.
a W oryginale pozostawiono puste miejsce.
b W oryginale: Szmelzer.
c W oryginale: Szmelzer.
d W oryginale: oszczendzonych.
[Podpisy] Kucieński14, Darowski15.
[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Akademicki, Wydział Lekarski, Katedra Patologii i Terapii, Wydział Matematyczno-Fizyczny, Liceum św. Anny, Biblioteka Jagiellońska, fundusz minerwaliów, Ogród Botaniczny, kasa akademicka, szkoła jeździectwa, lektorat języka rosyjskiego]
1 Józef Leopold Wasserab (1771–1835): kupiec i polityk, sędzia pokoju, od 1794 członek Kongregacji
Kupieckiej, w latach 1819/20, 1821/22, 1822/23, 1823/24, 1825/26 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów, w l. 1825–1828, 1830–1835 senator WMK, członek loży „Przesąd Zwyciężony”, Poczet sołtysów, wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta Krakowa (1228 – 2010), red. B. Kasprzyk, Kraków 2010, s. 765; „Gazeta Krakowska” 1819 nr 99; 1821, nr 97; 1823, nr 97; 1825, nr 98; „Dyariusz Czynności Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey roku 1822”, 29/200/46 (WMK II-26), k. 10, J.Wawel-Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, wyd. J Bieniarzówna, W. Bieńkowski, Kraków 1977, Biblioteka Krakowska, nr 117, s. 277.
2 Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie,
członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.
3 Jan Kanty Bartel (Bartl) (ok. 1780–1847): obywatel WMK, prawnik, aptekarz, kupiec, czł. Komisji
Włościańskiej, sędzia pokoju, w l. 1823–1832 senator WMK (od 1824 dożywotni), 1820/21, 1822/23, 1827 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów (jako senator delegowany; był zarazem marszałkiem sejmu), zam. w Krakowie przy ul. Grodzkiej pod L. 25, wyrok Sądu Apelacyjnego z 5 VII 1833, 29/200/1750 (WM 277), k. 429–432; „Gazeta Krakowska” 1820, nr 102; 1823, nr 4; 1825, nr 2; „Dyariusz Czynności Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey roku 1822”, 29/200/46 (WMK II-26), k. 10; „Dyariusz Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey”.
4 Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na
Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych
członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.
5 Józef Łańcucki (1756–1841): archiprezbiter Bazyliki Mariackiej w Krakowie, 1809 dyrektor Wydziału
Teologicznego, 1818 zast. prof. w Katedrze Teologii Pastoralnej i Wymowy Kaznodziejskiej, członek Komisji Organizacyjnej opracowującej konstytucję WMK oraz Komitetu Akademickiego, 1816 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1835–1837 Rektor UJ, J. Sondel, Słownik historii i tradycji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012, s. 780.
6 Roman Markiewicz (1772–1841): profesor fizyki, w l. 1820–1823 dwukrotny dziekan Wydziału
Matematyczno-Fizycznego UJ, współtwórca „statutu karności” dla uczniów licealnych, od 1829 zastępca konserwatora UJ z ramienia Rosji, wykładał fizykę teoretyczną i eksperymentalną, w l. 1832–1838 prowadził kurs mechaniki dla rzemieślników, J. Sondel, op. cit., s. 819–820.
7 Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego,
1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816 członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).
8 Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt
chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.
9 Wojciech Like (zm. 1875): aptekarz, sędzia pokoju, dziedzic wsi Ujazd, w l. 1818/19, 1819/20, 1821/22,
1824/25, 1826/27 i 1833 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów, w 1833 był zastępcą senatora WMK, zam. w Krakowie pod L. 339, wyrok Trybunału z 7 VII 1817, 29/200/1963 (Tryb 160), k. 85–87; wyrok Sądu Apelacyjnego z 17 XI 1826, 29/200/1729 (WM 256), k. 1479–1482; wyrok Sądu Ostatniej Instancji z 26 IV 1827, 29/200/1663 (WM 190), k. 765–768; ogłoszenie Senatu Rządzącego z 16 VIII 1833 nr 5175 DGS, „Dziennik Praw WMK” z 1833 r.; „Gazeta Krakowska” 1818, nr 99; 1819, nr 99; 1821, nr 97; 1824, nr 98, 1826, nr 98; 1833, nr 219; Lista Reprezentantów na Zgromadzenie w miesiącu sierpniu 1833 roku, „Akta Seymu Wolnego Miasta Krakowa i Jego Okręgu z roku 1833-go”, 29/200/60 (WMK II-40), k. 57–58; „Dyaryusz Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey roku 1833”, 29/200/59 (WMK II-39), k. 5–6.
10 Piotr Wyszkowski: kollaborator kaligrafii w Liceum św. Anny (Kolegium Nowodworskiego), Kalendarzyk
polityczny...na rok 1819, s. 57.
11 Jakub Józef Jakubowski (1796–1866): profesor medycyny UJ; studiował w Krakowie w l. 1814–1821,
uzyskując doktorat z medycyny, w l. 1829–1831 profesor chirurgii i akuszerii teoretycznej UJ, od 1832 profesor w Katedrze Patologii i Terapii Ogólnej oraz Materii Lekarskiej i Dietetyki UJ, jego nominację unieważniła jednak Komisja Reogranizacyjną, uczestnik powstania krakowskiego 1846, poseł do Sejmu w Wiedniu (1848), J. Sondel, op. cit., s. 546–547.
12 Wojciech Jerzy Boduszyński (1768–1832): profesor medycyny UJ; absolwent filozofii na Uniwersytecie
Lwowskim oraz medycyny na Uniwersytecie Wiedeńskim, od 1811 profesor w Katedrze Medycyny Wewnętrznej, Sądowej i Historii Medycyny, od 1816 senator WMK, od 1817 profesor w Katedrze Patologii, Farmakologii i Higieny, J. Sondel, op. cit., s. 161.
13 Aleksander Serna-Sołłowiewicz: nauczyciel w gimnazjum w Krożach na Litwie, od 1820 r. lektor języka
rosyjskiego z elementami gramatyki języka staro-cerkiewno-słowiańskiego na Uniwersytecie Jagiellońskim, zajęcia rozpoczął w r. akad. 1822/1823, ubiegał się o stopień doktora na Wydziale Filozoficznym, ale go nie otrzymał, skonfliktowany z młodzieżą akademicką, po wybuchu powstania listopadowego wyjechał z Krakowa, w 1831 r. powrócił, ale tylko do 1835, J. Sondel, op. cit., s. 1137–1138, 1202.
14 Wojciech Kucieński (1777–1838): farmaceuta, działacz społeczny i polityczny, senior gremium aptekarzy,
właściciel apteki „Pod Złotym Słoniem”, sędzia pokoju, w latach 1817–1825, 1826/1827, 1837/1838 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów, 1818 uczestnik prac Nadzwyczajnego Zgromadzenia Prawodawczego, od 1817 senator czasowy (4-letnia kadencja), 1822–1832 przewodniczący Komitetu Budowniczo- Ekonomicznego, 1824–1828, 1830–1832 senator WMK, 1831–1832 senator prezydujący; od 1831 szef Dyrekcji Policji, podskarbi loży wolnomularskiej „Przesąd Zwyciężony”, od 1818 członek TNK, Gazeta Krakowska” 1817, nr 14, 98, 101; 1818, nr 5, 99; 1819, nr 99; 1820, nr 99; 1821, nr 97; 1823, nr 97; 1824, nr 98; 1826, nr 98; „Dyariusz czynności Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey roku 1822”, 29/200/46 (WMK II-26), k. 10; Lista Reprezentantów na Zgromadzenie w miesiącu grudniu 1837 r., ibidem; PSB, t. 16, s. 65– 66 (C. Bąk-Koczarska); Poczet sołtysów,wójtów, burmistrzów …, s. 764.
15 Wincenty Darowski (1787–1862): dr praw UJ, od 1816 r. urzędnik WMK, w tym sekretarz generalny Senatu
Rządzącego (do 1843), czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w l. 1846–1851 prezes Komitetu Gospodarczo-Rolniczego (późniejszego Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego), zwolennik uwłaszczenia chłopów, PSB, t. IV, Kraków 1937, s. 443 (W. Sobociński).