Protokół sto czwartego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z 28 stycznia 1833 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 78, s. 26–29.
Edycja krytyczna: Paulina Kamińska.

28 I 1833

[s. 26] I. Działo się na posiedzeniu Rady dnia 28 stycznia 1833 r.

W obecności senatora prezydującego Grodzickiego¹, senatora Bartla², Nikorowicza³, X. Łańcuckiego⁴, P. Estreicher⁵ Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, Markiewicza⁶ i Brodowicza⁷ ZZ konserwatorów, Kosteckiego⁸ profesora wysłużonego, P. Like⁹ delegowanego z rzędu obywateli.

1. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu donosi, że u XX Misjonarzy na Stradomiu otworzone zostały szkoły, do których uczęszczają uczniowie z Liceów, nawet w Bursie Jeruzalem umieszczają się. No 241. [s. 27] Uchwalono. Donieść o tym Senatowi Rządzącemu końcem zniesienia się z Konsystorzem i sprawdzenia, czyli wypadek ten rzeczywiście ma miejsce.

2. Przedmiot. Senator Bartl jako członek Rady zadość czyniąc wezwaniu Rady składa relację w interesie P. Sołłowiewicza¹⁰ żądającego, aby do Katedry Języka Rosyjskiego był powróconym. No 250. Uchwalono. Rada znalazłszy, iż odbyta w roku 1828 Komisja wykryła okoliczności ściągające się do postępowania p. Sołłowiewicza, które wedle przepisów tytułu IV § 5 ulegają rozpoznaniu Senatu Akademickiego, przeto stanowi, iż akta rzeczonej Komisji mają być odesłane Senatowi Akademickiemu dla stosownego postępowania.

3. Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia do zatwierdzenia Rady projekt do urządzenia Akademii Sztuk Pięknych. No 243. Uchwalono. Przyjąć ułożony plan urządzenia Akademii Sztuk Pięknych i poleca Rektorowi Akademii wprowadzenie go w wykonanie.

4. Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia projekt do ordynacji Ogrodu Botanicznego. Nr 244. Uchwalono. Rada zatwierdza urządzenie Ogrodu Botanicznego i takowe Rządzącemu Senatowi zakomunikować postanawia.

5. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego donosi, iż powodowany dobrem Akademii Sztuk Pięknych wypłacił na kupno obrazów po śp. Hrabi Karolu Wodzickim [s. 28] drogą licytacji sprzedanych kwotę 1899 złp, których wyborem zajmował się wyznaczony od Rektora Uniwersytetu profesor malarstwa i rysunków Brodowski¹¹ i przedstawia, aby rzeczonej kwoty 1000 złp wzięte było z funduszu budgetem na

Zakłady Akademii Sztuk Pięknych wyznaczonego, a 899 zł z funduszu oszczędności^a akademickich z wolnością potrącenia tego wydatku w roku przyszłym z podobnego funduszu to jest na Zakład wspomnianej Akademii przeznaczonego. Nr 245. Uchwalono. Upoważnić Rektora, aby 1000 złp na Zakład potrzeb Akademii Sztuk Pięknych przepisać polecił, co zaś dotycze 899 złp przedstawić Senatowi Rządzącemu, aby takowe z funduszu minerwaliów assygnować zechciał.

6. Przedmiot. P. Teofil Żebrawski¹² nauczyciel bezpłatny w Wydziale Matematyczno- Fizycznym uprasza o jaki zasiłek. Nr 246. Uchwalono. Przedstawić Senatowi Rządzącemu, aby P. Żebrawskiemu tytułem wynagrodzenia za prace jego z funduszu oszczędności^b minerwaliów kwotę 500 złp wypłacić polecić zechciał.

7. Przedmiot. P. Sołtykiewiczowa¹³ oświadcza życzenie sprzedania biblioteki po mężu swym odziedziczonej Uniwersytetowi Jagiellońskiemu. Nr 242. Uchwalono. Przesłać przedstawiony katalog Rektorowi końcem zakommunikowania go P. Bandtkie¹⁴ do opinii.

[s. 29] 8. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu przedstawia, aby kwota 200 złp ogrodnikowi Ogrodu Botanicznego tytułem wynagrodzenia za zajęty kawałek ogrodu dawniej onemuż do użytku przeznaczony, do wypłaty corocznie postanowieniem Senatu Rządzącego przeznaczona nie ciążyła więcej funduszu na utrzymanie ogrodu przeznaczonego, lecz wypłacaną była z oszczędności^c akademickich lub funduszu minerwaliów. Nr 248. Uchwalono. Senatowi Rządzącemu przedstawienie Rektora Uniwersytetu udzielić.

9. Przedmiot. P. Placer¹⁵ doktor medycyny i chirurgii uprasza o udzielenie mu posady prosektora przy Katedrze Anatomicznej. Nr 249. Uchwalono. Wezwać Rektora, aby opinię swą po zniesieniu się z Wydziałem Lekarskim co do prośby P. Placer Radzie przedstawił.

10. Przedmiot. Profesor P. Soczyński¹⁶ przedstawia potrzebę założenia gabinetu ginekologicznego^d. Nr 247. Uchwalono. Przedstawienie P. Profesora Soczyńskiego Wydziałowi Lekarskiemu do rozpoznania przesłać.

Na czym posiedzenie ukończyło się.

^a W oryginale: oszczendności.

^b W oryginale: oszczendności.

^c W oryginale: oszczendności.

^d W oryginale: gynekologicznego.

[Podpisy] Prezydujący Soczyński, Darowski¹⁷ – sekretarz.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Akademicki, Wydział Lekarski, Wydział Matematyczno-Fizyczny, Ogród Botaniczny, Biblioteka Jagiellońska, Akademia Sztuk Pięknych, Katedra Języka Rosyjskiego, lektorat języka rosyjskiego]

¹ Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie, członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

² Jan Kanty Bartel (Bartl) (ok. 1780–1847): obywatel WMK, prawnik, aptekarz, kupiec, czł. Komisji Włościańskiej, sędzia pokoju, w l. 1823–1832 senator WMK (od 1824 dożywotni), 1820/21, 1822/23, 1827 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów (jako senator delegowany; był zarazem marszałkiem sejmu), zam. w Krakowie przy ul. Grodzkiej pod L. 25, wyrok Sądu Apelacyjnego z 5 VII 1833, 29/200/1750 (WM 277), k. 429–432; „Gazeta Krakowska” 1820, nr 102; 1823, nr 4; 1825, nr 2; „Dyariusz Czynności Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey roku 1822”, 29/200/46 (WMK II-26), k. 10; „Dyariusz Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey”.

³ Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.

⁴ Józef Łańcucki (1756–1841): archiprezbiter Bazyliki Mariackiej w Krakowie, 1809 dyrektor Wydziału Teologicznego, 1818 zast. prof. w Katedrze Teologii Pastoralnej i Wymowy Kaznodziejskiej, członek Komisji Organizacyjnej opracowującej konstytucję WMK oraz Komitetu Akademickiego, 1816 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1835–1837 Rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 780.

⁵ Alojzy Estreicher (1786–1852): profesor historii naturalnej UJ, od 1809 dyrektor Ogrodu Botanicznego, dziekan Wydziału Lekarskiego, 1831–1833 Rektor UJ, senator WMK, J. Sondel, op. cit., s. 373–374.

⁶ Roman Markiewicz (1772–1841): profesor fizyki, w l. 1820–1823 dwukrotny dziekan Wydziału Matematyczno-Fizycznego UJ, współtwórca „statutu karności” dla uczniów licealnych, od 1829 zastępca konserwatora UJ z ramienia Rosji, wykładał fizykę teoretyczną i eksperymentalną, w l. 1832–1838 prowadził kurs mechaniki dla rzemieślników, J. Sondel, op. cit., s. 819–820.

⁷ Józef Maciej Brodowicz (1790–1885) profesor medycyny UJ; absolwent medycyny na Uniwersytecie Wiedeńskim, od 1823 profesor Kliniki Lekarskiej UJ, w 1833 dziekan Wydziału Lekarskiego, 1839/40, 1840/41, 1847/48 rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 176–177.

⁸ Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

⁹ Wojciech Like (zm. 1875): aptekarz, sędzia pokoju, dziedzic wsi Ujazd, w l. 1818/19, 1819/20, 1821/22, 1824/25, 1826/27 i 1833 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów, w 1833 był zastępcą senatora WMK, zam. w Krakowie pod L. 339, wyrok Trybunału z 7 VII 1817, 29/200/1963 (Tryb 160), k. 85–87; wyrok Sądu Apelacyjnego z 17 XI 1826, 29/200/1729 (WM 256), k. 1479–1482; wyrok Sądu Ostatniej Instancji z 26 IV 1827, 29/200/1663 (WM 190), k. 765–768; ogłoszenie Senatu Rządzącego z 16 VIII 1833 nr 5175 DGS, „Dziennik Praw WMK” z 1833 r.; „Gazeta Krakowska” 1818, nr 99; 1819, nr 99; 1821, nr 97; 1824, nr 98, 1826, nr 98; 1833, nr 219; Lista Reprezentantów na Zgromadzenie w miesiącu sierpniu 1833 roku, „Akta Seymu Wolnego Miasta Krakowa i Jego Okręgu z roku 1833-go”, 29/200/60 (WMK II-40), k. 57–58; „Dyaryusz Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey roku 1833”, 29/200/59 (WMK II-39), k. 5–6.

¹⁰ Aleksander Serna-Sołłowiewicz: nauczyciel w gimnazjum w Krożach na Litwie, od 1820 r. lektor języka rosyjskiego z elementami gramatyki języka staro-cerkiewno-słowiańskiego na Uniwersytecie Jagiellońskim, zajęcia rozpoczął w r. akad. 1822/1823, ubiegał się o stopień doktora na Wydziale Filozoficznym, ale go nie otrzymał, skonfliktowany z młodzieżą akademicką, po wybuchu powstania listopadowego wyjechał z Krakowa, w 1831 r. powrócił, ale tylko do 1835, J. Sondel, op. cit., s. 1137–1138, 1202.

¹¹ Józef Brodowski (1772–1853): malarz, przedstawiciel klasycyzmu, nauczyciel rysunku w Liceum św. Anny, następnie profesor Szkoły Sztuk Pięknych, PSB, t. II, Kraków 1936, s. 446–447 (F. Kopera); Kalendarzyk polityczny... na rok 1819, s. 54.

¹² Teofil Żebrawski (1800–1887): inżynier, Inspektor Komunikacji Lądowej i Wodnej WMK, w 1848 r. ze względów polityczznych nie otrzymał na UJ zatwierdzenia habilitacji z geometrii wykreślnej, autor prac: O sieciach do kart geograficznych, astronomicznych i morskich (1830), O moście wiszącym (1841), O przyczynach wykolejenia pociągów na drogach żelaznych i środkach zapobieżenia temu (1850) i Bibliografii piśmiennictwa polskiego z działu matematyki i fizyki (1873), J. Sondel, op. cit., s. 478, 1438, 1451; M. Mataniak, Rada Administracyjna Miasta Krakowa i Jego Okręgu (1846 – 1853), „Biblioteka Krakowska” nr 165, Kraków 2019, s. 56, 186, 198; A. Śródka, Uczeni polscy XIX– XX stulecia, t. 4,Warszawa 1998, s. 635– 636.

¹³ Józef Florian Sołtykowicz (Sołtykiewicz) (1762–1831): 1798/99–1799/1800 zast. prof. (suplent) w Katedrze Prawa Natury, Ekonomicznego, Politycznego i Narodów, od 1824 prof. w Katedrze Prawa Karnego i Postępowania Sądowego Cywilnego UJ; 1809–1811 dziekan Wydziału Filozoficznego UJ, 1815–1818 członek Komitetu Akademickiego dla ułożenia statutu uniwersyteckiego, uczestnik powstania kościuszkowskiego, od 1815 członek TNK, w l. 1817–1825 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów, od 1826 senator WMK, w dn. 15–28 II 1831 senator prezydujący w Senacie Rządzącym, P. M. Żukowski, op. cit., s. 492–492; PSB, t. XL, s. 437–441 (H. Wereszycka, E. Orman-Michta); J. Sondel, op. cit., s. 1223– 1224.

¹⁴ W oryginale: Bandkie. Jerzy Samuel Bandtkie (1768–1835): profesor bibliografii, językoznawstwa słowiańskiego i numizmatyki na Uniwersytecie Krakowskim, dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej 1811–1835; w 1812 otworzył przy BJ czytelnię dla publiczności, współzałożyciel Towarzystwa Naukowego Krakowskiego 1816, współautor Statutu uniwersyteckiego z 1818, J. Sondel, op. cit., s. 104–106.

¹⁵ Józef Placer: w 1843 r. praktykował jako lekarz w Krakowie, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1837/1838, Lista Reprezentantów na Zgromadzenie w miesiącu grudniu 1837 r., „Postanowienia Seymowe z r.1837/1838”, ANK, 29/200/62 (WMK II-42), k. nspg; obwieszczenie Wydziału Spraw Wewnętrznych z 30 I 1843, nr 11033, Dz. Rząd. WMK, 18 II 1843, nr 21–23, s. 84–86.

¹⁶ Karol Soczyński (1781–1862): profesor weterynarii i medycyny UJ; od 1815 zastępca profesora w Katedrze Anatomii i Fizjologii, od 1822 kierownik Kliniki Lekarskiej, od 1831 profesor akuszerii teoretycznej w Katedrze Położnictwa oraz Chorób Kobiecych i Dzieci, pozbawiony Katedry w 1833, na sejmie 1824/1825 wybrany senatorem czasowym WMK, J. Sondel, op. cit., s. 1217; PSB, t. XL, Warszawa-Kraków 2000– 2001, s. 1–2 (S. T. Sroka).„Gazeta Krakowska” nr 2 z 5 stycznia 1825 r.

¹⁷ Wincenty Darowski (1787–1862): dr praw UJ, od 1816 r. urzędnik WMK, w tym sekretarz generalny Senatu Rządzącego (do 1843), czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w l. 1846–1851 prezes Komitetu Gospodarczo-Rolniczego (późniejszego Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego), zwolennik uwłaszczenia chłopów, PSB, t. IV, Kraków 1937, s. 443 (W. Sobociński).