Protokół sto siódmego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z 18 maja 1833 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 78, s. 38–41. Edycja krytyczna: Paulina Kamińska.
18 V 1833
[s. 38] 4. Działo się na posiedzeniu Senatu dnia 18 maja r. 1833.
W obecności JW prezesa senatora Wielogłowskiego1 jako prezydującego, senatora Skorupki2, prezesa Appellacyi Nikorowicza3, Rektora Uniwersytetu4, Brodowicza5, Krzyżanowskiego6 i Markiewicza7 zastępców konserwatorów, Kosteckiego8 wysłużonego profesora i P. Like9 delegowanego z rzędu obywateli.
30. Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia prośbę JX. Wolniewicza10 o wypłacenie mu kwoty 300 złp tytułem wynagrodzenia za nauczanie arytmetyki w klasie I Liceum św. Barbary za rok 1831/32. Uchwalono. Uczynić przedstawienie do Senatu Rządzącego, aby JX. Wolniewiczowi kwotę 300 złp tytułem wynagrodzenia za prace obok wymienione z Kasy Akademickiej funduszów minerwaliów wypłacić polecił.
31. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu donosi, iż na licytacji publicznej ruchomości po śp. Schmelzera profesorze rzeźbiarstwa pozostałych zakupionymi zostały niektóre narzędzia, figury i formy dla Katedry Rzeźbiarskiej, za które kwota 338 złp 24 gr. do wypłaty wypada, a zaasygnowanie której z funduszu minerwaliów uprasza. Uchwalono. Uczynić stosowne do Rządzącego Senatu przedstawienie, aby kwotę wspomnioną z funduszu minerwaliów z Kasy Akademickiej wypłacić polecił.
32. Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia, aby p. Samuel Braunsztein kandydat medycyny i chirurgii, który fałszywe i bezzasadne wniósł zażalenie przeciwko P. Brodowiczowi profesorowi Kliniki, żądając aby egzaminowi drugiemu ścisłemu, który żalący miał składać nie był obecnym, był przykładnie ukaranym. [s. 39] Uchwalono. Rada przekonawszy się z zakomunikowanych sobie wyjaśnień, iż Samuel Braunsztein dopuścił się nie tylko podstępu końcem uzyskania prędzej stopnia akademickiego, ale nadto poważył się wnieść bezzasadne i potwarcze przeciwko profesorowi własnemu zażalenia, za które pociągnionym być winien do odpowiedzialności, przeto Rada poleca Rektorowi, aby Senat Akademicki do orzeczenia przeciwko Samuelowi Braunsztein powołać, a następnie zapaść mający wyrok temuż kandydatowi wręczyć polecił.
a W oryginale: Szmelzer.
33. Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia, aby okoliczności odnoszące się do rozpoznania i osądzenia sprawy P. Sołłowiewicza11 nauczyciela języka rosyjskiego obwinionego w roku 1828 o niemoralne młodzieży uczącej się prowadzenie, Komisji Reorganizacyjnej pod decyzję oddaną była. Uchwalono. Wezwać Senat Akademicki, aby stosownie do przepisów Statutu w sprawie tej orzekł. Przedstawić Senatowi Rządzącemu, aby P. Sołłowiewiczowi 1/3 części jego pensji od czasu oddalenia się jego za granicę aż do dnia 1 maja br. wypłacić polecił, albowiem 2/3 części zastępca jego pobierał, a choćby i nie pobierał to był nieczynnym P. Sołłowiewicz, a zatem do całej pensji nie może mieć prawa. Zwrot do Katedry P. Sołłowiewicza zależeć ma od wyroku, który przeciwko niemu zapadnie, jak skoro takowy stanie się prawomocnym.
34. Przedmiot. Pan Wróblewski12 vice-senior Bursy Jerozolimskiej uprasza o udzielenie mu jakiej posady nauczycielskiej lub gratyfikacji twierdząc, iż z szczupłej pobieranej pensji 400 złp utrzymać się nie może. Nr 299. Uchwalono. Oświadczyć proszącemu, że lubo Rada ocenia jego zasługę i w chęci zostaje przybyć mu w pomoc, gdy jednak ani wolnej posady nie mają ani funduszy na gratyfikacje [s. 40] zaczym do żądań jego przychylić się nie może.
35. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu przedstawia potrzebę wypłacenia P. Kaweckiemu13 kwoty 208 złp 10 gr. za zastępstwo P. Wojciechowskiego nauczyciela w Liceum św. Barbary przez czas od dn. 1 lutego do dn. 10 marca br. przez któren chorobą złożonym znajdował się. Nr 294. Uchwalono. Przedstawić Rządzącemu Senatowi, aby powyższą kwotę jako odpowiadającą 2/3 częściom pensji zastępowanego nauczyciela z funduszu oszczędnościa akademickiej wypłacić polecił.
36. Przedmiot. P. Tatarkiewicz podający się na Katedrę Rzeźbiarstwa zjechawszy do Krakowa w celu odbycia zapowiedzianego konkursu uprasza, aby Wielka Rada ostatecznie i stanowczo o ukończeniu dalszych warunków konkursu orzec raczyła. Nr 291. Uchwalono. Rada uważając za załatwioną okoliczność co do osoby P. Tatarkiewicza z powodu, iż konkurs w mowie będący w chwili niniejszej już rozpoczął się, w ogólności uznaje potrzebę wezwania Senatu Akademickiego, aby czuwał nad tym iżby konkursa z dłuższymi terminami oznaczone, istotnie w tychże dniach, w których ogłoszonymi były odbywać się mogły, i aby raz uchwałą oznaczone terminy, a co więcej piśmiennie publiczności ogłoszone, żadnej zmianie nie uległy.
37. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu przedstawia opinię Wydziału Lekarskiego obejmującą wykazami potrzeby założenia Gabinetu Ginekologicznego. Nr 275. Uchwalono. Wezwać Senat Rządzący o upoważnienie Rektora do zaasygnowania za kwitem [s. 41] profesora Wydziału Lekarskiego P. Soczyńskiego14 kwoty 1500 złp.
a W oryginale: oszczendności.
38. Przedmiot. Senat Akademicki przedstawia ułożony przez siebie projekt do urządzenia obejmującego przepisy w wykazie funduszów na kupno książek etatem dla Biblioteki Uniwersytetu przeznaczonych. Nr 240. Uchwalono. Przepisy obok wyrażone przez referenta profesora i zastępcę konserwatora Uniwersytetu JW. Markiewicza zredagowane w jedenastu artykułach zatwierdzić, i jeden egzemplarz onychże przesłać Senatowi Akademickiemu z wezwaniem podania go do wiadomości wszystkim Wydziałom i bibliotekarzowi Uniwersytetu, a w drugim Senatowi Rządzącemu celem przesłania go Biurowi Rachunkowemu do zastosowania się w sprawdzeniu rachunków.
Na czym posiedzenie ukończonym zostało.
[Podpisy] W zastępstwie Prezesa Senatu – Haller15,
Darowski16 – sekretarz Wielkiej Rady.
[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Akademicki, Wydział Lekarski, Szkoła Rzeźbiarstwa, nauka kaligrafii, Liceum św. Anny, Liceum św. Barbary, kasa akademicka, Biuro Rachuby]
1 Kasper Wielogłowski (zm. 1846 lub 1847) – syn Józefa i Józefy z Badenich, radca prefektury departamentu
krakowskiego, prezes Komisji Wojewódzkiej Województwa Krakowskiego, senator-kasztelan Królestwa Polskiego, w l. 1833–1836 prezes Senatu Rządzącego WMK, w 1846 minister w rządzie Jana Tyssowskiego, członek loży wolnomularskiej „Przesąd Zwyciężony”, Poczet sołtysów,wójtów, burmistrzów…, s. 774; J. Bieniarzówna, J. M. Małecki, Kraków w latach 1796 – 1918, Kraków 1979, s. 80, 84, 103, 136, Dzieje Krakowa, t. 3; wyrok Sądu Apelacyjnego z 13 IV 1825, 29/200/1725 (WM 252), k. 763–764.
2 Józef Skorupka (1790–1835): senator WMK, członek Komitetu Cenzury, w 1833 poseł do Zgromadzenia
Reprezentantów z ramienia Senatu Rządzącego; obywatel Królestwa Polskiego, zam. w Klimontowie, w województwie krakowskim, w Królestwie Polskim, a także w Krakowie pod L. 180, jego żoną była Zofia A. z Przerębskich, sukcesorka Adama hr. Przerębskiego, wyrok Trybunału z 26 V 1821, 29/200/1975 (Tryb 172), k. 333–338; wyrok Sądu Ostatniej Instancji z 23 VI 1825, 29/200/1662 (WM 189), k. 25–26; wyrok Sądu Apelacyjnego z 17 XI 1826, 29/200/1729 (WM 256), k. 1501–1503; „Diariusz Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey”. Posiedzenie 4 z 26 VIII 1833; Kalendarzyk polityczny na rok 1834, s. 21.
3 Józef Nikorowicz (1753–1833): od 1815 prezes Sądu Apelacyjnego WMK; studia ukończył na
Uniwersytecie Lwowskim, od 1793 prezes Sądu (Trybunału) Szlacheckiego w Tarnowie, od 1797 w Krakowie, członek Wielkiej Rady UJ, wybrany w 1827 na prezesa Senatu Rządzącego, urzędu nie objął, J.Wawel- Louis, Urywki z dziejów i życia mieszkańców Krakowa, red. J. Bieniarzówna, W. Bieńkowski, „Biblioteka Krakowska” nr 117. Kraków 1977, s. 170–171; K. Hoszowski Biografie ośmiu zgasłych
członków Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, Kraków 1869, s. 37–42.
4 Alojzy Estreicher (1786–1852): profesor historii naturalnej UJ, od 1809 dyrektor Ogrodu Botanicznego,
dziekan Wydziału Lekarskiego, 1831–1833 Rektor UJ, senator WMK, J. Sondel, op. cit., s. 373–374.
5 Józef Maciej Brodowicz (1790–1885) profesor medycyny UJ; absolwent medycyny na Uniwersytecie
Wiedeńskim, od 1823 profesor Kliniki Lekarskiej UJ, w 1833 dziekan Wydziału Lekarskiego, 1839/40, 1840/41, 1847/48 rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 176–177.
6 Adam Krzyżanowski (1785–1847): w l. 1807/08–1808/09 profesor nadzw. w Katedrze Prawa Wekslowego,
1809/10–1811/12 prof. Kodeksu Napoleona, kodeksu handlowego, prawa górniczego „tudzież praw na ostatnim sejmie ustanowionych”, 1812/13–1847 prof. w Katedrze Kodeksu Cywilnego i Handlowego; w l. 1814/15–1815/1816, 1826/27–1832/33 dziekan Wydziału Prawa; 1845/46–1846/47 Rektor UJ, od 1816
członek TNK, prowadził praktykę adwokacką, P. M. Żukowski, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 2: 1780–2012, red. D. Malec, Kraków 2014, s. 262–263; J. Sondel, op. cit., s. 725; PSB, t. XV, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970, s. 587–588 (J. Bieniarzówna).
7 Roman Markiewicz (1772–1841): profesor fizyki, w l. 1820–1823 dwukrotny dziekan Wydziału
Matematyczno-Fizycznego UJ, współtwórca „statutu karności” dla uczniów licealnych, od 1829 zastępca konserwatora UJ z ramienia Rosji, wykładał fizykę teoretyczną i eksperymentalną, w l. 1832–1838 prowadził kurs mechaniki dla rzemieślników, J. Sondel, op. cit., s. 819–820.
8 Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt
chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.
9 Wojciech Like (zm. 1875): aptekarz, sędzia pokoju, dziedzic wsi Ujazd, w l. 1818/19, 1819/20, 1821/22,
1824/25, 1826/27 i 1833 poseł do Zgromadzenia Reprezentantów, w 1833 był zastępcą senatora WMK, zam. w Krakowie pod L. 339, wyrok Trybunału z 7 VII 1817, 29/200/1963 (Tryb 160), k. 85–87; wyrok Sądu Apelacyjnego z 17 XI 1826, 29/200/1729 (WM 256), k. 1479–1482; wyrok Sądu Ostatniej Instancji z 26 IV 1827, 29/200/1663 (WM 190), k. 765–768; ogłoszenie Senatu Rządzącego z 16 VIII 1833 nr 5175 DGS, „Dziennik Praw WMK” z 1833 r.; „Gazeta Krakowska” 1818, nr 99; 1819, nr 99; 1821, nr 97; 1824, nr 98, 1826, nr 98; 1833, nr 219; Lista Reprezentantów na Zgromadzenie w miesiącu sierpniu 1833 roku, „Akta Seymu Wolnego Miasta Krakowa i Jego Okręgu z roku 1833-go”, 29/200/60 (WMK II-40), k. 57–58; „Dyaryusz Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey roku 1833”, 29/200/59 (WMK II-39), k. 5–6.
10 Antoni Wolniewicz: ksiądz, nauczyciel religii w Szkole św. Barbary, proboszcz kościoła św. Mikołaja,
Kalendarzyk polityczny...na rok 1834, s. 57; Kalendarzyk polityczny... na rok 1844, s. 70
11 Aleksander Serna-Sołłowiewicz: nauczyciel w gimnazjum w Krożach na Litwie, od 1820 r. lektor języka
rosyjskiego z elementami gramatyki języka staro-cerkiewno-słowiańskiego na Uniwersytecie Jagiellońskim, zajęcia rozpoczął w r. akad. 1822/1823, ubiegał się o stopień doktora na Wydziale Filozoficznym, ale go nie otrzymał, skonfliktowany z młodzieżą akademicką, po wybuchu powstania listopadowego wyjechał z Krakowa, w 1831 r. powrócił, ale tylko do 1835, J. Sondel, op. cit., s. 1137–1138, 1202.
12 Aleksander Wróblewski: zast. nauczyciela w Liceum św. Anny, następnie wicesenior Bursy Jerozolimskiej i
Bursy Philosophorum oraz adiunkt przy Szkole Przemysłowo-Handlowej w Krakowie, Kalendarzyk polityczny na rok 1834, s. 57–58; Kalendarzyk polityczny na rok 1844, s. 85.
13 Stanisław Kawecki (1802–1844): podarchiwariusz UJ; po ukończeniu studiów prawniczych pracował w
administracji i sądownictwie WMK, od 1834 drugi kancelista i podarchiwariusz, w Archiwum UJ pracował bezpłatnie, odznaczając się ogromną pracowitością, założył podręczną bibliotekę archiwalną, był też historiografem UJ, J. Sondel, op. cit., s. 629.
14 Karol Soczyński (1781–1862): profesor weterynarii i medycyny UJ; od 1815 zastępca profesora w Katedrze
Anatomii i Fizjologii, od 1822 kierownik Kliniki Lekarskiej, od 1831 profesor akuszerii teoretycznej w Katedrze Położnictwa oraz Chorób Kobiecych i Dzieci, pozbawiony Katedry w 1833, na sejmie 1824/1825 wybrany senatorem czasowym WMK, J. Sondel, op. cit., s. 1217; „PSB”, t. XL, Warszawa-Kraków 2000– 2001, s. 1–2 (S. T. Sroka).„Gazeta Krakowska” nr 2 z 5 stycznia 1825 r.
15 Józef Haller de Hallenburg (1783–1850): pochodził z zasłużonej rodziny kupieckiej, absolwent Wydziału
Prawa UJ, senator WMK, autor licznych projektów dotyczących m.in. organizacji administracji, Banku Krajowego oraz Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych od Ognia, w l. 1836–1839 prezes Senatu Rządzącego, PSB, t. IX, 1961, s. 252–253 (S. Pełeszowa).
16 Wincenty Darowski (1787–1862): dr praw UJ, od 1816 r. urzędnik WMK, w tym sekretarz generalny Senatu
Rządzącego (do 1843), czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, w l. 1846–1851 prezes Komitetu Gospodarczo-Rolniczego (późniejszego Towarzystwa Rolniczego Krakowskiego), zwolennik uwłaszczenia chłopów, PSB, t. IV, Kraków 1937, s. 443 (W. Sobociński).