Protokół sto dziewiątego posiedzenia Wielkiej Rady Uniwersytetu Jagiellońskiego z 20 lipca 1833 r.
Or. Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, sygn. S I 78, s. 44–48. Edycja krytyczna: Paulina Kamińska.

20 VII 1833

[s. 44] 6. Działo się na posiedzeniu Rady dnia dwudziestego lipca 1833 r.

W obecności JW Prezesa Senatu prezydującego w Radzie1, członków senatora Grodzickiego2 Komisarza Rządowego, senatora Skorupki3, JX. Łańcuckiego4 scholastyka katedralnego krakowskiego, Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego5, JW Markiewicza6 zastępcy konserwatora i W Kosteckiego7 profesora wysłużonego.

44. Przedmiot. Senat Rządzący przesyła Radzie akta [s. 45] sprawy X. Karpińskiego Prorektora Liceum św. Barbary, o nadużycie wiary publicznej przez powzięcie dwa razy jednej i tej samej należytości za lokal wynajęty obwinionego, z wezwaniem ażeby do załatwienia przedmiotu względem sprawowanego przez ks. Karpińskiego urzędu Prorektora przystąpiła. Uchwalono. Z uwagi, że wyjaśnienie powodów zawieszenia JX. Karpińskiego w obowiązkach Prorektora jedynie wpływać może na rozstrzygnienie jego sprawy, wezwać Senat Rządzący o polecenie Biurowia Rachuby jako wszelkie wydatki kontrolującemu, ażeby stosownego w tej mierze wyjaśnienia udzieliło.

45. Przedmiot. Senat Rządzący komunikuje Radzie prośbę X. Wolniewicza8 nauczyciela religii i kapelana przy Liceum św. Barbary, o podwyższenie mu pensji do kwoty 900 złp, którą będąc wprzód profesorem licealnym pobierał oraz o zwrot podwyżki rocznie w kwocie 300 złp za czas od epoki przeniesienia go na posadę nauczyciela i kapelana likwidowanej. Uchwalono. Z względu, że obowiązki nauczycieli i kapelanów licealnych o trzy godziny na tydzień powiększonymi zostały, za co im nawet były Kurator Generalny Instytutów Naukowych względy Rządu obiecywał, przedstawić tę okoliczność Senatowi Rządzącemu z opinią, ażeby X. Wolniewicz obecnie kwotę 600 złp tytułem rocznej pensji pobierający, z kwotą 900 złp w projekcie do nowego budgetu był zamieszczonym, co do likwidowanej zaś za lata ubiegłe dopłaty, żądaniu temu odmówić.

46. Przedmiot. P. Ignacy Makowski prosi, ażeby procent od sumy 1000 złp testamentem niegdy Antoniego Himonowskiego9 na fundusz ubogiego ucznia Licei

a W oryginale: Biórowi.

św. Anny, legowanej przez jego syna Ludwika, jako wnuka testatora był pobieranym aż do klasy szóstejab i dalej przez jego [s. 46] następcę, a to stosownie do woli testatora, który pierwszeństwo w tym względzie uczniom z swej familii zastrzegł, nadto ażeby wola ta niegdy P. Himonowskiego w aktach akademickich zachowaną była. Uchwalono. Przedstawić rzecz tę Senatowi Rządzącemu z przychylną opinią, z zastrzeżeniem atoli warunku równie testamentem objętego, ażeby syn proszącego znakomity postęp w naukach i dobre obyczaje udowodnił.

47. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego przedstawia prośbę P. Józefa Podolskiego10 o wynagrodzenie go za zastępcze pełnienie profesorskich obowiązków w Liceum św. Barbary przez czas od dn. 4 marca do końca lipca br. Uchwalono. Przedstawić Senatowi Rządzącemu potrzebę upoważnienia Rektora Uniwersytetu do polecenia Kasie Akademickiej, ażeby proszącemu wynagrodzenie za czas namieniony w stosunku 2/3 części pensji profesorskiej z funduszu minerwaliów wypłaciła.

48. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego wyjaśnia, iż na podwyższenie pensji JX. Kogutowiczowi11 seniorowi Bursy Jeruzalem nie ma funduszu, jak tylko ten, który Reprezentacja Krajowa z ogólnych dochodów na ten cel przeznacza i dlatego Senat Akademicki w projekcie do budgetu nowego X. Kogutowicza z pensją roczną w kwocie 1800 złp zamieścił. Uchwalono. Odpowiedzieć ks. Kogutowiczowi wedle tej relacji.

49. Przedmiot. P. Bizański12 profesor nadzwyczajny w Akademii Sztuk Pięknych jeszcze przez byłego Kuratora Instytutów Naukowych do odmalowania portretu Kazimierzaa Wielkiego króla polskiego dla zamieszczenia go w Collegium Nowodworskim upoważniony, prosi o wyznaczenie [s. 47] mu na ten cel stosownego funduszu. Uchwalono. Przedstawić Senatowi Rządzącemu potrzebę upoważnienia Rektora Uniwersytetu do zaassygnowania Panu Bizańskiemub z funduszu minerwaliów kwoty 600 złp na odmalowanie tego portretu.

50. Przedmiot. Senat Rządzący komunikuje Radzie prośbę Pana Edwarda Thebach o ogłoszenie nowego konkursu na posadę nauczyciela sztuki jeżdżenia przy Uniwersytecie. Uchwalono. Odpowiedzieć, iż gdy P. Boznański13 odbywszy konkurs, nominacją na tę posadę uzyskał, przeto żądaniu Pana Thebach zadość stać się nie może.

51. Przedmiot. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego z powodu zaszłych nieprzyzwoitości, przez popełnione uchybienia Pana Chladek ogrodnika

b W oryginale: VI.

a W oryginale: Kaźmierza.

b W oryginale: Biżańskiemu.

botanicznego, przedstawia potrzebę użycia dzielnych środków dla zapobieżenia szkodliwym dla ogrodu tego wypaść mogącym skutkom, i w tym celu przedstawia Ordynacyą Ogrodu Botanicznego, obejmującą dodatkowe punkta, dokładniejszą kontrolę działań ogrodnika i stosunki jego względnie Dyrektora ogrodu lepiej określające, a już przez Senat Akademicki przyjęte. Uchwalono. Punkta te zatwierdzić i w wykonanie wprowadzić polecić, a przy jednym skrócić Panu Chladek suspensę przez Senat Akademicki nań orzeczoną, przywracając go od dn. 15 sierpnia do poboru całej pensji, z oznajmieniem mu, że tej ulgi jedynie na naleganie Dyrektora Ogrodu Botanicznego doznał i że w razie ponowionego uchybienia, na proste doniesienie Dyrektora Ogrodu od posady bez żadnego względu usunionym zostanie.

[s. 48] 52. Przedmiot. Senat Akademicki po rozstrząśnieniu akt sprawy P. Sołłowiewicza14 w obowiązkach nauczyciela języka rosyjskiego zawieszonego, donosi Radzie, iż w rozpoznaniu tej sprawy dwa wcale różne spostrzegać się dają przedmioty, 1º. oddalenie się P. Sołłowiewicza w r. 1830. 2º. ocenienie czynów jego w r. 1828 popełnionych, z obowiązkiem powołania nauczycielskiego i moralnością sprzecznych, i że Senat Akademicki co do 1º zważywszy, że P. Sołłowiewicz z obawy jakiego pokrzywdzenia w chwili wzburzonych umysłów do oddalenia się z Krakowa był zniewolonym, krok ten jego usprawiedliwionym znajduje, co do 2º ponawia oświadczenie, że w tej kategorii do zawyrokowania kompletne akta koniecznie są potrzebnymi. Uchwalono. Przedstawić Senatowi Rządzącemu, że co do 1-ej kategorii Rada zdanie Senatu Akademickiego widzi być ugruntowanym, co do 2 zaś gdy nadesłany Radzie przez Senat Rządzący reskrypt Komisji Reorganizacyjnej z dn. 8 bm. i r. nie dopuszcza żadnych zmian w Uniwersytecie, a zatem taki stan rzeczy jaki zastała chce mieć utrzymanym, Rada zwraca Senatowi Rządzącemu wszystkie akta tej sprawy, z wnioskiem, ażeby Senat wypadek ten obok wyłuszczenia powodów wstrzymanej decyzji Komisji Reorganizacyjnej przedstawić zechciał.

Na czym posiedzenie ukończonym zostało.

[Podpisy] Wielogłowski – Prezes Senatu prezydujący w Radzie,

za sekretarza Rady – Majewski.

[hasła: Wielka Rada Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Rządzący, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Senat Akademicki, Liceum św. Anny, Liceum św. Barbary, kasa akademicka, szkoła jeździectwa, Akademia Sztuk Pięknych, Bursa Jerozolimska, Komisja Reorganizacyjna, Zgromadzenie Reprezentantów, Ogród Botaniczny]

1 Kasper Wielogłowski (zm. 1846 lub 1847) – syn Józefa i Józefy z Badenich, radca prefektury departamentu

krakowskiego, prezes Komisji Wojewódzkiej Województwa Krakowskiego, senator-kasztelan Królestwa Polskiego, w l. 1833–1836 prezes Senatu Rządzącego WMK, w 1846 minister w rządzie Jana Tyssowskiego, członek loży wolnomularskiej „Przesąd Zwyciężony”, Poczet sołtysów,wójtów, burmistrzów…, s. 774; J. Bieniarzówna, J. M. Małecki, Kraków w latach 1796 – 1918, Kraków 1979, s. 80, 84, 103, 136, Dzieje Krakowa, t. 3; wyrok Sądu Apelacyjnego z 13 IV 1825, 29/200/1725 (WM 252), k. 763–764.

2 Feliks Grodzicki (ok. 1760–1838): w 1809 członek Tymczasowej Rady Administracyjnej w Krakowie,

członek-asesor Komisji Organizacyjnej z ramienia Austrii, od 1815 dożywotni senator WMK, od 1821 komisarz rządowy UJ, poseł do Zgromadzenia Reprezentantów 1817–1818, 1821–1822, PSB t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959–1960 (J. Bieniarzówna); „Gazeta Krakowska” nr 98 z 7 XII 1817; nr 97 z 5 XII 1821.

3 Józef Skorupka (1790–1835): senator WMK, członek Komitetu Cenzury, w 1833 poseł do Zgromadzenia

Reprezentantów z ramienia Senatu Rządzącego; obywatel Królestwa Polskiego, zam. w Klimontowie, w województwie krakowskim, w Królestwie Polskim, a także w Krakowie pod L. 180, jego żoną była Zofia A. z Przerębskich, sukcesorka Adama hr. Przerębskiego, wyrok Trybunału z 26 V 1821, 29/200/1975 (Tryb 172), k. 333–338; wyrok Sądu Ostatniej Instancji z 23 VI 1825, 29/200/1662 (WM 189), k. 25–26; wyrok Sądu Apelacyjnego z 17 XI 1826, 29/200/1729 (WM 256), k. 1501–1503; „Diariusz Seymu Rzeczypospolitey Krakowskiey”. Posiedzenie 4 z 26 VIII 1833; Kalendarzyk polityczny na rok 1834, s. 21.

4 Józef Łańcucki (1756–1841): archiprezbiter Bazyliki Mariackiej w Krakowie, 1809 dyrektor Wydziału

Teologicznego, 1818 zast. prof. w Katedrze Teologii Pastoralnej i Wymowy Kaznodziejskiej, członek Komisji Organizacyjnej opracowującej konstytucję WMK oraz Komitetu Akademickiego, 1816 czł. Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, 1835–1837 Rektor UJ, J. Sondel, op. cit., s. 780.

5 Alojzy Estreicher (1786–1852): profesor historii naturalnej UJ, od 1809 dyrektor Ogrodu Botanicznego,

dziekan Wydziału Lekarskiego, 1831–1833 Rektor UJ, senator WMK, J. Sondel, op. cit., s. 373–374.

6 Roman Markiewicz (1772–1841): profesor fizyki, w l. 1820–1823 dwukrotny dziekan Wydziału

Matematyczno-Fizycznego UJ, współtwórca „statutu karności” dla uczniów licealnych, od 1829 zastępca konserwatora UJ z ramienia Rosji, wykładał fizykę teoretyczną i eksperymentalną, w l. 1832–1838 prowadził kurs mechaniki dla rzemieślników, J. Sondel, op. cit., s. 819–820.

7 Franciszek Kostecki (1758–1844): profesor patologii i praktyki lekarskiej Szkoły Głównej; od 1785 adiunkt

chirurgii, 1788 doktor medycyny i chirurgii, uczestnik powstania kościuszkowskiego, dziekan Wydziału Lekarskiego 1809, 1814–1818, w l. 1826–1830 asesor Komitetu przy Kuratorii Generalnej Instytutów Naukowych, J. Sondel, op. cit., s. 692, 1446.

8 Antoni Wolniewicz: ksiądz, nauczyciel religii w Szkole św. Barbary, proboszcz kościoła św. Mikołaja,

Kalendarzyk polityczny...na rok 1834, s. 57; Kalendarzyk polityczny... na rok 1844, s. 70.

9 Antoni Himonowski (1758–1830): pedagog, prorektor Gimnazjum (później Liceum) św. Anny; w l. 1794–

1801 prorektor Szkół Przygłównych, 1794–1812 senior bursy Iurisperitorum, w 1820 przeszedł na emeryturę; sędzia pokoju okręgu I, PSB, t. IX, Wrocław–Warszawa–Kraków 1961, s. 519–520 (K. Mrozowska); R. Dutkowa, Szkolnictwo średnie Krakowa w pierwszej połowie XIX w. (1801 – 1846), Wrocław 1976, „Monografie z Dziejów Oświaty”, t. XIX, passim; Kalendarzyk polityczny Wolney i niepodległey Rzeczypospolitey Krakowskiey pod opieką Trzech Nayjaśniejszych i Najpotężnieyszych Monarchów zostaiącey na rok 1819, Kraków 1819, s. 57.

10 Józef Podolski (ur. 1803): w 1827 ukończył Wydział Matematyczno-Fizyczny UJ, następnie prowadził

obserwacje barometryczne pod kierunkiem Romana Markiewicza; od 1832 doktor filozofii UJ, nauczyciel matematyki w Liceum św. Barbary, oraz adiunkt na Wydziale Filozoficznym UJ (Katedra Fizyki), od 1837 prof. w Szkole Technicznej oraz w zast. prof. w Katedrze Fizyki UJ, Archiwum UJ, sygn. S I 454; Kalendarzyk polityczny... na rok 1834, s. 55; Kalendarzyk polityczny na rok 1844, s. 82.

11 Ks. Jan Kogutowicz: profesor Liceum św.Anny senior Bursy Jerozolimskiej i Philosophorum, Kalendarzyk

polityczny... na rok 1834, s. 56, 58.

12 W oryginale: Biżański. Jan Nepomucen Bizański (1804–1878): w l. 1822–1824 studiował w Szkole Sztuk

Pięknych, następnie w ASP w Wiedniu, od 1834 nauczyciel rysunku w Liceum św. Anny i Liceum św. Barbary, od 1838 profesor rysunku i malarstwa w Oddziale sztuk przy Instytucie Technicznym, Kalendarzyk polityczny 1844, s. 83; PSB, t. II, Kraków 1936 (Tadeusz Seweryn).

13 Jan Wincenty Boznański: nauczyciel jazdy konnej, w tym w Oddziale sztuk przy Instytucie Technicznym,

Kalendarzyk polityczny... na rok 1834, s. 55; Kalendarzyk polityczny 1844, s. 84.